kompas, vloeistof, standaard met houten kist, nr. R 5346
Het kompas is vermoedelijk in de koop van de 12e eeuw in Europe bekend geworden. In China was het toen al in gebruik. De oudste vorm was een langwerpige natuurlijke magneetsteen (een zogenaamde zeilsteen), die men in een houten vaatje op het water liet drijven. Het richtte zich dan naar het magnetische Noorden. Via een drijvende kompasnaald (bijvoorbeeld op een kurk), een naald op een draaipunt een naald opgehangen onder een papieren kompasroos, werd in 1878 Sir William Thomson de Thomsonroos uitgevonden. Rond 1900 wordt het droogkompas opgevolgd door het vloeistofkompas. Ter vergroting van de gevoeligheid en rust zijn onder de roos zwaardere magneten geplaatst. Om de druk op de pen te verkleinen is de roos op een drijver aangebracht. Hieronder zijn de magneetnaalden bevestigd. Het geheel is ondergedompeld in een vloeistof bestaande uit water, alcohol en glycerine. Door de opwaartse kracht komt het gewicht van de pen op ongeveer 14 gram. Zodoende blijft de wrijving minimaal.