54 briefkaarten, op één getypt exemplaar na, alle met pen beschreven en verzonden door mevrouw G. Wolff-Sijbolts te Soerabaja aan haar man Dr. J.W. Wolff lid van de staf van het ziekenhuis van "Kolonisatie Kesilir", postkantoor: Bentjoeloek in de periode van 10 augustus 2602 (1942) tot en met 30 juli 2603 (1943). De briefkaarten zijn tot en met 12 januari 1943 voorzien van een voorbedrukte tekst en postzegel in het Maleis en Nederlands, na deze datum in Japanse karakters en Maleis. Transcriptie en vertaling: Kaart 1 d.d. 10/8/02: Ini hari soedah terima kartoe pos dari 5/8. Besok saja maoe ingat banjak orang jang ada djaoe sekarang. A. banjak manis, banjak bikin keredja tanggan boeat kasih presen, seperti biasa soeda di kasih ini hari. Disini ada baik. Keredja ada tjoekoep sekarang, tapi tida dari pagi pagi sampai malam laat. Itoe band speda berangkali sekarang lekas dapat. Kalau ada lain barang jang perloe minta kasih tahoe sadja, saja maoe tjari dan kirim lain tida. Saja tida begitoe pienter bahasa melajoe tetapi bisa mengerti sadja boekan? Banjak tabeh, (handtekening). Tabeh2. Semoea baik sama orang doewa disini, terima kassi boat kartoe pos. Keredja tjoekoep, berangkali lain minggoe soeda siap. sama matjam satoe. J Manis. Saja tjoba djoega. Tabeh dari saja, dan stroom. Vandaag heb ik de postkaart van 5/8 al ontvangen. Morgen wil ik aandacht besteden aan de vele mensen die nu ver weg zijn. Met A gaat het heel goed, ze maakt veel handwerken voor cadeautjes, zoals altijd heeft ze haar handwerken van vandaag ook al weggegeven. Hier gaat het goed, er is genoeg werk nu, maar ik werk niet van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat. De fietsband komt nu misschien snel. Als je nog andere dingen nodig hebt, moet je het me maar laten weten, ik wil ze voor jou zoeken en versturen. Dat was het. Ik ben niet zo goed in het Maleis, maar je kunt me begrijpen, toch? Heel veel groetjes, je vrouw (handtekening) Heel veel groetjes. Met ons tweeën gaat het goed hier, hartelijk dank voor de briefkaart. Er is nu nog voldoende werk, misschien nog voor een week hetzelfde werk. Lieve J. Ik probeer ook om lief te zijn. Groetjes van mij en sterkte, handtekening. Kaart 2 d.d. 27/8/02 L. Ini hari terima kamoe poenja kartoe pos dari tanggal 11. Saja harap saja poenja tanda tangan soeda terima djoega dan djoega itoe kiriman boeat speda dan spatoe-(sepatu)pakoe. Disini semoea ada baik. J. pinda dan keredja di Madioen, tapi berangkali djoega banjak bisa liat disini. Permilienja disini sadja seperti biasa. Saja banjak ketemoe sama Cl. Bininja Roel kamoe poenja sobat dari B. Disitoe ada baik djoega sekarang. Soeda ketemoe dan terima kamoe poenja tabeh. Lain tida ada satoe chabar, sedikitpen tida. Sajang betoel saja tida bisa tolong sedikit,kalau ada pekerdjaan banjak. Harap makan dan tidoer tjoekoep! Banjak hormat. Djangan besoesah hati! Boleh pertjaja ada baik betoel semoea. (handtekening). Djoega banjak tabeh, dan hormat, dari (handtekening) L. Vandaag heb ik je postkaart van de 11de ontvangen. Ik hoop dat je ook mijn 'handtekening' al hebt gekregen en ook het pakket met de fietsonderdelen en de spijkerschoenen. Hier gaat alles goed. J. is verhuist en werkt in Madioen, maar misschien kan hij ook vaak hier op bezoek. Zijn familie blijft als gebruikelijk hier. Ik heb Cl. de echtgenote van Roel, je vriend uit B., al ontmoet. Daar gaat het ook op dit moment goed. En haar je groet overgebracht . Anders heb ik geen nieuws, ook niet een beetje. Jammer dat ik je niet een beetje kan helpen, als je veel werk hebt. Ik hoop dat je voldoende eet en slaapt! Veel eerbied. Wees niet verdrietig! Mogen we geloven dat alles goed komt. Ook veel groeten en eerbied van (handtekening) Kaart 3 d.d. 10/9/02 L. Dari moelai sekarang kami maoe kasih nommor kami poenja kartoe pos. Ini nommor satoe; ditoelis september tanggal 10. Disini ada baik, A. pandai toelis mesin; djoega terang sekali boeat orang jang perloe membatja ini. Kami harap lekas sampai! Soeda ketemoe sama sobat. Maoe kirim shirt sama short jang blaoe via Rode Kruis. Senang itoe barang lain soeda terima. Itoe kaos-pandjang saja bikin sendiri J, sekarang, soeda klaar dan maoe kirim sama barang lain. Saja harap pas betoel! Kalau ada keredjaan banjak, makan tjoekoep ja? Djangan goreng telor sama Shell-tox! Sajang itoe Shell-tox. Kami tida maoe datang di K. Djaoe sekali dan onkos terlaloe banjak. Kami banjak pikir pada kamoe. Didalem hati semoea ada baik. Lain tida. Banjak hormat dari saja Tolhuis. Banjak tabeh djoega dari saja dan stroom dari. Tr D. L. Vanaf nu geven we een nummer op de briefkaart. Dit is nummer één, geschreven op 10 september. Hier is alles goed. A, heeft zich bekwaamt op de schrijfmachine, het is nu ook duidelijker voor mensen die dit willen lezen. We hopen dat de kaart snel aankomt! We hebben al vrienden ontmoet. Ik wil een shirt en een blauwe korte broek sturen via het Rode Kruis. Ik ben blij dat de andere goederen reeds ontvangen zijn. De lange kousen die ik zelf gemaakt heb J, zijn nu klaar en ik wil ze sturen met de andere goederen. Ik hoop dat ze echt passen! Als je veel werk hebt moet je voldoende eten, ja toch? Geen eieren bakken met Shell-TOX ! Zonde van die Shell- TOX. We willen niet naar K. komen. Het is te ver weg en kost te veel. We denken veel aan je. Diep in m’n hart hoop ik dat alles goed komt. Dat was het. Veel eerbied van mij. Tolhuis. Veel groetjes ook van mij en sterkte van TR D. Kaart 4 d.d. 18/9/02 L. Kamoe poenja kartoe pos dari 6/9 tanggal! Soeda sampai. (IX) Tetapi nommor VII pakai tiga minggoe boeat sampai disini!! Tanggal 15 saja kirim kamoe poenja boekoe moesik, sebab dengar chabar moesti dapet piano djoega. Lain hari. T dan A. maoe pigi naik spoor. Kalau Adri soedah kembali; berangkali dia T. poenja saudara senang djoega, kalau bisa djoempa satoe kali. Belom tentoe, tetapi saja pikir kira kira tanggal 25 sampai di “naik” Sekarang moesti maar atoer sendiri, harap lakinja kasi permissie. Kartoe pos tempo tempo (tempuh) lama sekali amper (hampir) bisah toelis kembali lagi. Disini ada baik; panas betoel. Tempo dingin soedah habis roepanja. Kamoe banjak pikir kepada kamoe. Lain tida; banjak tabeh dari Tolhuis. L. Ik heb je briefkaart van 6/9 al ontvangen. (IX) maar nummer (VII) heeft er drie weken over gedaan voordat die aankwam!! Op de 15de heb ik een muziekboek gestuurd, omdat ik heb gehoord dat je ook een piano zou krijgen. Wij (T en A) willen op een dag met de trein gaan. Als Adri, je familie weer terug is, vindt hij het misschien ook leuk om ons weer een keer te zien. Het is natuurlijk niet zeker, maar ik vermoed dat we op de 25ste gaan. Nu moeten zij het zelf maar regelen, ik hoop dat haar man toestemming geeft. Het duurt soms lang voordat ik een brief kan terugschrijven. Hier gaat het goed, het is heet. De koude dagen zijn kennelijk al voorbij. Wij denken veel aan jou. Dat was het. Veel groetjes van Tolhuis Kaart 5 d.d. 25/09/02 L. Saja soeda ketemoe sama Adri dan semoea toean dokter djoega. T. tida boleh naik spoor sekarang; tetapi lain minggoe tanggal 2 october baroe. Djadi pergi. Soeda kirim kartoe pos pada njonja dokter. saja harap bisa atoer. T. Tida maoe bawa anak, ada soesah dan djoega nakal. Disini ada baik; Anke keredja dengan radjim, saja tjoemi sedikit Sadja. Apa sekarang kamoe soeda terima itoe kous? Disini amper seroepnja panas seperti november sekarang. Lain tida sekarang. Saja dengar kabar sama kamoe ada baik. Saja harap ini kartoe pos lekas sampai banjak tabeh dari Tolhuis. L. Ik heb Adri ontmoet en ook de doktor. T. mag nu niet met de trein gaan, de andere week op 2de oktober gaan we pas. Ik heb al een brief kaart gestuurd naar de vrouw van de dokter. Ik hoop het te kunnen regelen. T. wil de kinderen niet meenemen, het geeft problemen en het is ook lastig. Hier gaat het goed. Anke is vlijtig, ik maar een beetje. Heb je nu al de kousen ontvangen? Het is hier blijkbaar nu net zo warm als in november. Dat is het voor nu. Ik heb gehoord dat het goed met je gaat. Ik hoop dat deze briefkaart snel wordt bezorgd. Heel veel groetjes van Tolhuis. Kaart 6 d.d. 27 /8/02 Laki saja, soedah lama saja tida dengan kabar apa 2. Soedah tiga mingoe lebih tida lihat kamoe poenja toelisan! Saja sendiri djoega tida toelis kartoe pos sebab semoea ada baik disini. Tida ada apa2 jang bizonders. A .sekarang djadi pandai mendjait (menjahit)- tjoekoep pienter dia; bikin pakean (pakaian) sendiri. Bagoes djoega sebab begin ongkos ketjil. Disini terlaloe panas betoel; berangkali lain boelan maoe pergi ke Soekapoera, tetapi belom tentoe. Ada sobat dari doeloe jang disitoe. Kalau A dan saja maoe pergi sana saja kasih taoe sama Jou. Banjak tabeh dan hormat. Tolhuis. Sama saja djoega baik. Tjoema verkouden sekarang. Baroesan saja moelai tjoba bikin pakean sendiri. Soeda maoe djadi sedikit. Djoega T. bilang begitoe. Sekarang maoe tidoer. Banjak tabeh dan setroom dari Anke. Mijn echtgenoot, ik heb al lang geen nieuws meer van je gehoord. Het is al meer dan drie weken geleden dat ik een brief van je gezien heb! Ik heb zelf ook geen briefkaart geschreven omdat alles hier goed gaat. Er is niets bijzonders. A. kan nu goed naaien en is redelijke goed; ze kan nu haar eigen kleding maken. Dat is maar goed ook omdat op die manier de kosten laag blijven. Hier is het erg heet; misschien willen we de andere maand naar Soekapoera, maar dat is nog niet zeker. Er zijn daar vrienden van vroeger. Als A en ik er naartoe gaan, laat ik het jou weten. Veel groetjes en eerbied. Tolhuis. Met mij gaat het ook goed. Ik ben momenteel verkouden. Niet lang gelden ben ik begonnen om te proberen eigen kleding te maken. Het is bijna af. Ook T heeft dat ook gezegd. Nu ga ik slapen. Veel groetjes en sterkte van Anke. Kaart 7 d.d. 2/11 L. Kemarin doeloe terima doea kartoe pos, ampat dan lima belas. Saja poenja sendiri jang di toelis minggoe doeloe tidak di kasih nomor. Administratie saja tida begitoe baik! Di Soerabaja panas betoel, tanggal 15 saja maoe naik itoe soeda di oeroes sama Rietje N, sekarang saja tida pergi ke Soekapoera, itoe terlaloe djaoe (jauh). Kalau ada perloe apa apa, minta kasih taoe (tahu) sebab saja bisa kirim saja toenggoe kartoe pos, boeat koempoel jang mana perloe apa tjelana pandjang ada tjoekoep dan sepatoe tinggi? Minta lekas kasih taoe (tahu), sebab soesah dapat. Disini kami bikin kous dari wol boeat orang Keselin sadja soeda banjak pasang di kirim boeat orang jang perloe pakai. L. Eergisteren heb ik twee briefkaarten ontvangen, 14 en 15. Verleden week heb ik er zelf een geschreven zonder nummer. Mijn administratie is niet zo goed! In Surabaya is het heet, op de 15de ga ik naar boven (de berg op) samen met Rietje N. We hebben de reis al geregeld, nu ga ik dus niet naar Soekapoera, het is te ver. Als je iets nodig hebt, laat me het weten, zodat ik je die kan sturen. Ik wacht op je briefkaart om alles te verzamelen wat je nodig hebt; heb je voldoende lange broeken en hoge schoenen? Ik wil het snel weten, omdat ik het moeilijk kan krijgen. Hier maken we kousen van wol voor de mensen in Kesilir, we hebben net veel paren naar toe gestuurd voor de mensen die er behoefte aan hebben ze te dragen. Kaart 8 d.d. 7 /11/02 L. Disini ada baik sadja. Panas betoel tetapi tg. 15 maoe baik, biar dapet angin sedikit dan djoempa sama orang sobat. Saja harap terima kamoe poenja kabar lagi dengan lekas. Minggoe doeloe dapet doea kartoe pos; banjak senang. Kalau ada hoedjan, berangkali pakean tida tjoekoep? Minta lekas kasih taoe sadja. Lain tida. Tolhuis. L. Hier gaat het prima. Het is heet, maar op de 15de wordt het beter, zodat ik een beetje frisse wind kan krijgen en vrienden ontmoeten. Ik hoop dat ik binnenkort vlug weer nieuws van je krijg. Verleden week kreeg ik twee briefkaarten; Daar was ik erg gelukkig mee. Misschien heb je niet voldoende kleding als het regent? Laat me het vlug weten. Anders niets. Tolhuis. Kaart 9 d.d. 27/11/02 Laki saja, sekarang saja soeda poelang dari goenoeng. Disana banjak senang, tjoema hoedjan sadja berapa berapa hari! Saja banjak kasian sama orang jang tida tjoekoep pakean, saja harap tida sakit. Hari mingoe kamoe poenja hari tahoen. Saja boeat kasih persen tjoema boleh bilang sadja, banjak terima kasih pada kamoe dari isteri dan anak2. Theerozen sekarang tida ada –tida apa. Ini hari disini tida hoedjan lagi, saja harap di Keselin djoega maoe mata hari sedikit. Saja maoe kirim lain kain perlak 5 meter, berangkali bisa pakai, dan spatoe nr 40 dan lain. Kalau ada jang saja boleh dapet via R. Kruis. Itoe kain perlak boeat pasang di atas t. tidoer atau berangkali djadi cape. Saja ketemoe sama Gz. ada soesah sedikit. Berangkali bisa kasih keteranggan. Saja harap ini sampai waktu tanggal 12! Banjak hormat dan tabeh, Tolhuis. Lv, disini semoea baik. Saja harep sama J. Djoega oedjan teroes sadja. Banjak tabeh dari anak doewa. Trd. Mijn echtgenoot, Ik ben teruggekomen van de bergen. Het was daar heel fijn, het regende er maar een paar dagen! Ik vind het heel zielig voor de mensen die niet voldoende kleding hebben, ik hoop dat ze niet ziek worden. Zondag is je verjaardag. Voor het cadeautje kan ik je alleen maar zeggen: heel veel liefs van je vrouw en kinderen. Er zijn nu geen theerozen – het geeft niet. Vandaag regent het niet meer, ik hoop dat in Kesilir bij jou ook de zon een beetje schijnt.Ik wil je 5 meter rubber laken sturen , misschien kan je het gebruiken , en schoenen maat 40 en andere spullen. Wat ik allemaal kan vinden , stuur ik via het Rode Kruis . Dat rubber laken kan je gebruiken als matrasbeschermer of misschien voor een regen cape. Ik heb een afspraak gemaakt met Gz, maar dat is een beetje moeilijk gegaan. Misschien kan je mij uitleg geven. Ik hoop dat het tot de 12de geldig is. ! Veel eerbied en groeten, Tolhuis. LV (Lieve Vader), hier gaat alles goed.Ik hoop het zelfde met jou ook . Het regent alleen maar. Veel groetjes van je twee kinderen. TrD. Kaart 10 d.d. 25/11/02 L. Kemarin doeloe Willem lakinja Machteld meninggal sakit satoe hari sadja-. M. terlaloe kassian, saja sama dia satoe hari kemarin. Dia mana mana toeroet sadja. Disini baik semoea, oedjan banjak tempo tempo. J. biasa kembali satoe kali satoe minggu dari M. Ini hari saja kirim satoe shirt khaki boeat kamoe sendiri. Djangan piker itoe terlaloe bagoes dan teroes pakian. Ini tida bisa lekas poetih. Djoega kirim sepatoe nr 40. Itoe obat kakuus soeda sedia djoega boat kirim, saja dengan chabar lain tida. Kemarin saja terima 3 kartoe pos, oemoernja 3 minggoe. Banjak tabeh dan hormat. Tolhuis. L. Eergisteren is Willem de man van Machteld overleden na slechts een dag ziekte. M. is erg verdrietig, ik was gisteren de hele dag bij haar. Ze liep de hele tijd achter mij aan. Hier gaat alles goed, soms regent het veel. J. komt meestal een keer in de week van M. Vandaag heb ik een kaki shirt gestuurd voor je zelf. Ik denk niet, omdat het zo mooi is, dat je het vaak aantrekt. Het zal niet meteen wit zijn. Ook heb ik schoenen met maat 40 gestuurd. Ik heb vernomen dat de 'WC reiniger' al beschikbaar is om op te sturen. Anders niets. Gisteren kreeg ik drie briefkaarten die drie weken oud waren. Veel groetjes en eerbied. Tolhuis Kaart 11 d.d. 8 /12/02 L. Itoe kartoe pos dari tanggal 22 nov soeda terima. Oentoeng dapat itoe kue2 boeat orang banjak, sebab lain tida bisa kirim. Disini ada baik, A. banjak mendjait pakean boeat anak kenalin jang tida poenja. Saja bikin kaos, nanti tanggal 10 maoe di bawah sama njonja lain. Satoe pasang boeat tjokjok sama itoe sepatoe 40, satoe pasang boeat orang jang perloe pakai kaos. Sekarang wol soeda habis. Ada panas sekarang disini seperti november. Saja ampir tida djoempa sama W. Kalau sehatan ada baik itoe details tida belangrijk. Saja loepa kasih nommor diatas kartoe pos saja dan toch saja banjak pikir moesti saja terlaloe netjes sekarang. A .tolong sedikit jadi sama saja! Lain tida- didalam hati ada baik. Hormat dari kamoe. Tolhuis. Apa J. taoe di mana simpan itoe gambar hidoep dari anak? Saja tida ketemoe. L. De briefkaart van de 22ste november heb ik al ontvangen. Gelukkig dat je voor veel mensen koeken hebt, omdat ik niets anders kan sturen. Hier gaat het goed. A. naait veel kleren voor kinderen van bekenden die niets hebben. Ik heb kousen gemaakt, later op de 10de gaat een mevrouw ze meenemen. Eén paar is geschikt voor jou schoenmaat 40, en één paar voor mensen die de kousen nodig hebben. Nu is de wol op. Voor november is het hier warm. Ik ontmoet W. bijna niet meer. Als de gezondheid goed is zijn de details niet belangrijk. Ik vergeet volgnummers te geven aan de bovenkant van mijn briefkaart, terwijl ik nu weet dat ik erg netjes moet zijn. A. helpt me een beetje. Anders geen nieuws- dat doet mijn hart goed. Groeten van ons. Tolhuis. Weet J. waar de films van de kinderen zijn? Ik kan ze niet vinden. (handtekening) Kaart 12 d.d. 10/12/02 Laki saja, ini hari tanggal 14 saja dapet perinta (perintah) dari Njonja W. sobat dari P. moesti saja toelis kartoe pos saben minggoe!! Tetapi betoel saja tida schuldig sebab sering kali soeda saja toelis berangkali belom sampai. Dengan kabar djoega, kamoe maoe pinda ke Sanyar dan minta peti njanji. Boleh saja kirim sendiri poenja belom tentoe kapan- Boeat itoe piring gramofoon, misih(masih) belom boleh kirim teroes. Disini ada baik ada hoedjan ada mata hari -Terima sadja Mr G, taoe djoega jang mana baik boeat kita. Kalau terlaloe panas berangkali naik lagi. Saja tida maoe kirim pakean lagi sekarang, tapi kalau ada lain jang perloe kasih taoe sadja. Banjak hormat dari Tolhuis. Mijn echtgenoot, vandaag de 14de kreeg ik een verzoek (bevel) van mevrouw W. een vriendin van P. dat ik elke week een briefkaart moet sturen!! Maar ik voel me daar niet schuldig over omdat ik vele malen heb geschreven, maar misschien heeft het haar niet bereikt. Ik heb ook gehoord dat je naar Sanggar gaat verhuizen en dat je een muziekkist wilt. Ik kan mijn eigen sturen, maar ik weet nog niet zeker wanneer. Het is nog steeds niet toegestaan grammofoonplaten op te sturen. Hier gaat het goed, er is regen en er is zon – Zo is het nou eenmaal. Mr G. (God opm: vertalers) weet wat goed voor ons is. Als het erg heet is ga ik misschien weer naar de bergen. Ik wil nu geen kleding meer sturen, maar als je iets anders nodig hebt laat me het weten. Veel eerbied van Tolhuis. Kaart 13 d.d. 17/8/02 L. Kemarin terima kartoe pos dari tanggal 2. Banjak menyesal tida bisa kirim sepatoe koelit dangan pakoe2. Kalau ketemoe sinjo Klaas di S.D. berangkali dia bisa kasih. Saja harap Piet bahwa band sepeda didalam dia poenja gonnie. Disini semoea ada baik. A. keredja teroes dan baik djoega. Saja bikin kous pandjang dengan banjak soesah boeat kowe! Satoe soeda siap jang kedoea baroe. Moelai. Hans djoega bikin satoe pasang dari wol. Apa tida perloe lain apa apa jang bisa bikin disini? Tjoekoep tempo sadja. Sekarang kowe poenja kartoe pos (aug?) soeda terima semoea. Kita poenja speda di bikin betoel sama tg speda Allard, soeda pasang lampoe djoega. Seperti masih anak ketjil sekarang saja bilang: Tida taoe apa2 lagi, tabeh dan semoea dan pakai stroom (handtekening) L. Gisteren heb ik de briefkaart van de 2de ontvangen. Erg spijtig dat ik de leren schoenen met spijkers niet heb kunnen sturen. Als ik sinjo ('halfbloed) Klaas ontmoet in S.D. kan ik aan hem de schoenen misschien meegeven. Ik hoop dat Piet de fietsband meeneemt in zijn jutezak. Hier gaat alles goed. A. werkt hard en ook goed. Ik maak met veel moeite lange kousen voor jou! Eén is er klaar en ik ben aan de tweede begonnen. Hans heeft er ook een gemaakt van wol. Heb je iets anders nodig wat we hier kunnen maken. Er is tijd genoeg. Nu heb ik al je briefkaarten (van augustus?) ontvangen. Wij hebben de fiets laten maken bij Allard de fietsenmaker, hij heeft ook de lampen gemaakt. Als een klein meisje zeg ik nu: ik weet niks meer, groetjes van allemaal en veel sterkte. (handtekening) Kaart 14 d.d. 18 /12/02 L. Kemarin trima kamoe poenja kartoe pos boeat minta piring gramafoon lagi saja maoe lekas atoer itoe tapi ada soesah sedikit, sebab tida semoea di roemah sendiri kalau boeat gramofoon tida oesa (usah)lagi?? Disini ada baik, belom djadi pinda; semoea tida di roemah kami. Saja soeda kirim satoe doos ketjil sama djaroem gramofoon. Saja harap terima itoe, belom tanggal 25. Itoe doos di bikin oleh. Trd. kami poenja di keras banjak2 sama kamoe. Djangan loepa toelis kartoe sama Machteld, dan kasih taoe dia moesti djaga betoel dia poenja kesehatan sendiri. Itoe orang Clairdires2 (familienaam?) tida ada disini- Lain tida saja ingat sadja. Banjak tabeh dan hormat. Tolhuis.Minta kasih taoe sama orang jang ketemoe kous pandjang kleur khaki disini sama sekali tida ada lagi, djoega tida bisa bikin moesti pakai itoe kaos putih sadja!! Musti djoega toenggoe sedikit sampai di oeroes disini. Lagi tabeh. T. L. Gisteren heb ik je briefkaart ontvangen met de vraag weer een grammofoonplaat te sturen, ik wil het wel snel regelen, maar het gaat een beetje moeilijk, omdat niet alles in het huis van ons is en dus niet weet of de grammofoon nog gebruikt gaat worden? Hier gaat het goed, dus we zijn nog niet verhuisd; niet iedereen is al in ons huis aanwezig. Ik heb al een kleine doos met grammofoonnaalden gestuurd. Ik hoop dat je die krijgt voor de 25ste. De doos is gemaakt door Juffrouw D. We denken heel veel aan jou. Vergeet niet een kaart aan Machteld te schrijven en laat haar weten dat ze moet zorgen voor haar eigen gezondheid. De Clairdires zijn nog niet hier- Verder weet ik niets. Heel veel groetjes en eerbied. Tolhuis. Zeg iedereen die lange kaki kousen wil hebben, dat ik deze kleur niet meer in huis heb en dus ook niet meer gemaakt kunnen worden. Je moet nu maar je witte kousen dragen!! We moeten even wachten tot de zaken hier beter gaan. Tot Ziens. T. Kaart 15 d.d. 27/12 Laki dan Ajah kami, tahoen ini amper (hampir) soedah habis: Kami poenja pikiran banjak sama kamoe itoe bikin merah jang saben tanggal 31 Desember pasang sebentar boeat bikin (stroom)masih simpan satoe, jang itoe tida bisa kirim sekarang, tetapi djam sembilan maoe djoega petong dan ingat kamoe dan anak laki. Saja harap semoea baik dan tida koerang apa apa. M.G. banjak baik. Ini hari tanggal 24 Dec. ada djoega pokon- maoe sadja sama – sama. Saja harap di Kesilir djoega ada mata hari dan orang banjak sehat dan senang. Boeat itoe moesik, itoe masih belom kirim moesti sebar sedikit. Miep dan permilie djoega Piet banjak baik dan banjak tolong. Tida koerang apa2- tida oesa (usah) chawatir ( kawatir). Tabeh dan hormat boeat orang sobat dan kenanlin boeat kamoe sendiri semoea baik baik. Tolhuis dan Tr D Onze echtgenoot en vader, het jaar is bijna ten einde: Wij denken veel aan jou. Op iedere 31 December steken we de rode kaars heel even op voor een lichtje. Ik heb er nog één bewaard en die kunnen we je nu niet opsturen, maar om 09:00 ’s avonds gaan we hem aansteken en dan denken we aan jou en onze zoon. Ik hoop dat alles goed gaat en niets minder dan dat. Met M.G. gaat het heel goed. Vandaag de 24ste December hebben we voor ons allemaal een boom. Ik hoop dat in Kesilir ook de zon schijnt en de mensen gezond en gelukkig zijn. Wat betreft de muziek, die is nog niet verstuurd, je moet nog een beetje geduld hebben. Met Miep en haar familie en ook Piet gaat het goed en hebben veel hulp. We komen aan niets te kort- en je hoeft niet bezorgd te zijn. Groetjes en eerbied voor je vrienden en bekenden en jezelf en dat alles heel goed gaat. Tolhuis en Tr D. Kaart 16 d.d. 2/1/03 Laki saja, kemarin terima kamoe poenja kartoe pos dari tanggal 13 dan tanggal 20 boelan ini. Saja teroes tjari itoe gambar dari anak senang sekali soedah dapet -!! Nanti oudjaar maoe di Kesilir lihat. Sajang betoel kamoe poenja barang di makan rajap, sebab jang lain sekarang tida ada lagi di sini!! Lebih baik simpan barang di dalem kaleng atau gantoeng kopper sama tali doek. Kalau ada koerang pakean, moesti kasih taoe saja pesen doeloe, sebab jang soeda klaar tida ada lagi. Kemarin saja kirim itoe piring gramofoon, itoe portable berangkali maoe di kirim djoega sama Palang Merah sebab sobat dari Soekapoera bilang itoe lain moesti kasih kembali!! Saja harap itoe piring gram. jang di kirim ada senang – Boccherini tida ada disini. Anke bikin catalogus baroe. Banjak tjoba2 djadi ordelijk. Tabe dan hormat. Tolhuis. Makan ada tjoekoep? J. tida kerdja lagi sekarang ada di roemah sini. (handtekening) Mijn echtgenoot, gisteren je kaart ontvangen van de 13de en de 20st van deze maand. Ik ben toen de films van de kinderen aan het zoeken geweest en gelukkig heb ik deze gevonden!! Straks met oudjaar gaan we deze bekijken. Jammer dat je spullen door de termieten worden opgegeten, omdat ik hier niets meer heb. Het is beter de spullen in een blik te bewaren of de koffer op te hangen aan een stuk touw. Als je kleren te kort komt, moet je het mij tijdig laten weten, omdat ik ze nu eerst moet bestellen. Gisteren heb ik een grammofoonplaat gestuurd, de portable zend ik misschien ook met het Rode Kruis omdat vrienden uit Soekapoera zeggen dat het anders retour komt!! Ik hoop dat je de grammofoonplaat die ik gestuurd heb leuk vind. De plaat van Boccherini is hier niet. Anke zal een nieuwe catalogus maken. We proberen om het orderlijk te maken. Groetjes en eerbied. Tolhuis. Is er voldoende eten? J. werkt nu niet meer en is hier in huis. (handtekening) Kaart 17 d.d. 12/1/03 Laki jang kekasih, saja banjak senang dan tjape betoel kemarin kembali disini. Ini hari saja oeroes bikin boengkoes isi-nja: 1 bulkzak, 2 handdoek, 1 tjelana pendek, semoea di boengkoes sama tiker dan di –merk: Dr J.W. Wolff. Saja harap kamoe sekarang maoe bikin bale- bale boeat ganti itoe veldbed jang soedah roesak. Berangkali ini bulkzak pendek sedikit tapi sama bantal bisa pandjang sedikit. Djangan loepa lekas bikin itoe. Besok saja bawa dimanna Palang Merah boeat kirim ke Kesilir. Saja harap lekas terima. Disini teroes banjak kerdja. Di dalam hati ada baik betoel. Itoe obat saja kirim dari sini, tida bisa kasih, sebab teroes pigi Soerabaja. Lain, banjak tapi soeda penoeh. Tolhuis. Dr V, Senang betoel T. soeda ketemoe sama J. Mdr banjak tjape sekarang tapi banjak tidoer dan lekas baik lagi. Sekarang teroes kerdja lagi. Masak sama apa-apa lain. Banjak trima kasi boat Stroom dan WAF (handtekening) Mijn liefste man, ik voel me erg gelukkig en ben hier gisteren moe terug gekomen. Vandaag ben ik aan het regelen om een pakje aan jou te sturen, de inhoud is: 1. matras, 2 handdoeken, 1 korte broek, alles is ingepakt met tikar (mat) en ik heb het gemerkt met: Dr J.W. Wollf. Ik hoop dat je nu je een bed gaat maken om het veldbed dat kapot is te vervangen. Misschien is het matras wat klein maar met een kussen kan je het een beetje langer maken. Vergeet het niet snel te doen. Morgen ga ik naar het Rode Kruis om het op te sturen naar Kesilir. Ik hoop dat je het snel ontvangt. Hier is erg veel werk. Ik voel me goed. De medicijnen die ik jou gegeven heb, kan ik hier niet krijgen, en moet uit Surabaya worden gehaald. Er is nog zo veel meer te vertellen, maar er is geen ruimte meer. Tolhuis. DR V., is blij dat hij J. heeft ontmoet. Mdr. (Ik?) ben erg moe, en nu moet ik maar veel slapen en snel weer beter worden . Ik moet nu weer aan het werk. Koken, en andere dingen. Heel veel dank voor het wensen van sterkte en WAF (handtekening) Kaart 18 d.d. 16/1/03 L. Ini hari saja kirim via Palang Merah satoe krossih (kursi)rotan, di merk sama letter merah: Dr Wolff. Saja harap itoe lekas terima dan pakai djoega. Kasih taoe apa itoe tilam ada tjoekoep pandjang dan djoega apa maoe bantal baroe djoega atau selimoet (selimut). Tempo hari saja loepa tanja sama itoe toean W, toean B. sakit apa, dia poenja sobat tanja dia poenja keadaan.- Itoe obat saja teroes kirim, sekarang toch soeda terima djoega? Sajang saja tida ketemoe sama J. Willem lagi.- Lain tida, tabeh dan hormat dari Tolhuis. L. Vandaag heb ik via het Rode Kruis een rotan stoel verstuurd, ik heb de verpakking met rode letters gemerkt: Dr Wolff. Ik hoop dat je hem vlug ontvangt en meteen kan gebruiken. Laat me weten of de matras lang genoeg is en of je ook een nieuwe kussen of deken wil hebben. Vorige keer vergat ik om mijnheer W. te vragen wat voor ziekte meneer B. heeft; zijn vriend vroeg mij hoe het met hem gaat. De medicijnen die ik gestuurd heb, heb je die al ontvangen? Jammer dat ik J. Willem niet meer ontmoet heb. – Anders niets, groeten en eerbied van Tolhuis. Kaart 19 d.d. 25/1/03 Laki saja, kemarin soeda terima kamoe poenja kartoe pos dari 12/1. Basa (h) sama sekali dari hoedjan atau dari air mata!! Ini hari saja kirim koffergramofoon sama satoe selimoet jang tebal sedikit, dari doeloe! Doea2 di tjap sama nama Dr W. Saja harap itoe lekas boleh terima. Apa itoe makanan jang saja bawah tanggal 10 ada baik? Minta kasih taoe kalau soeda habis, sebab itoe bisa kirim djoega. Djangan loepa kasih taoe kalau abis pakean atau lain. Saja banjak sajang. Saja tida tanja orang lain djaga kamoe poenja barang sedikit, sebab kamoe sendiri djaga orang lain sadja, tapi sendiri tida. Djangan loepa kasih tabeh sama orang saja ketemoe tangal 10. Anak dari vd W ada banjak baik sama mamanja djoega. Kasih djoega sama DR. Itoe obat soeda terima djoega? Lain tida. Tabeh dan hormat. Tolhuis. Mijn echtgenoot, gisteren heb ik de briefkaart van 12 januari gekregen. De kaart was erg nat van de regen of van de tranen!! Vandaag stuur ik de koffergrammofoon en een dikkere deken dan je hebt! De twee pakjes heb ik gemerkt met de naam Dr W. Ik hoop dat je het snel ontvangt. Was het eten dat ik de 10de heb gestuurd goed? Laat me weten wanneer het op is, zodat ik weer kan sturen. Vergeet niet me te laten weten als je kleding of iets anders opraakt. Dat zou ik heel jammer vinden. Ik heb de andere mensen niet gevraagd om op je benodigdheden te letten, omdat je altijd maar voor die andere mensen wilt zorgen, maar niet voor jezelf. Vergeet niet de groeten te doen aan de mensen die ik op de 10de ontmoet heb. Met het kind van jou gaat het goed en met de moeder ook. Ook de groeten aan DR. Heb je de medicijnen al ontvangen? Anders niets. Groeten en Eerbied. Tolhuis. Kaart 20 d.d. 5/2/03 L. Itoe kartoe pos doea soeda terima, sesoedah saja poelang dari K. Saja djoega senang. Nanti hari loesa kita poenja jochie soeda maoe ingat betoel saja maoe kasih presen sama Ank sadja boeat dia A. sekarang soeda klaar sama dia poenja keredja, jang moelai abis typen. Betoel soeda pienter. Saja beloem taoe apa boelan moeka kami bisa datang doea doea, kalau djadi berangkali maoe kirim kawat, biar taoe. Apa sekarang soedah bultzak dan krossih (kursi) dan gramofoon? Saja harap senang, djoega. Disini teroes ada baik dan sehat- Lain tida, banjak2 tabeh dari (handtekening), Tr. V, Tadi pagi soeda djadi klaar sama kerdja jang tempohari moelai. Missi (masih) pikir apa2 bikin sekarang. Sama ini teroes kasi stroom buat hari2. Saja djaga M baik ke bisa. Lain tida sekarang banjak tabe dan Stroom. TRD L. Ik heb briefkaart 2 ontvangen, net nadat ik terugkwam uit K. Ik ben ook gelukkig. De dag na overmorgen gaan we ons Jochie herdenken, ik ga Ank maar een cadeautje geven A. is nu al klaar met werken, het typewerk begint op te raken. Wat knap hè. Ik weet nog niet of we volgende maand kunnen komen, als het kan stuur ik je misschien een telegram, zodat je het weet. Heb je nu al de matras en stoel en grammofoon ontvangen? Ik hoop van wel. Hier is alles heel gezond en wel. Anders niets, heel veel groeten en sterkte van (handtekening) TR V. Vanochtend was ik klaar met het werk waar ik van recentelijk mee begonnen ben. Ik weet nu nog niet wat ik gaat doen. Bij deze erg veel sterkte van ons tweeën. Ik vind het erg fijn om voor M te zorgen. Anders niets nu, veel groeten en sterkte. Tr D. Kaart 21 d.d. 21/2/03 L. Kemarin -20/2 saja kirim satoe kerandjang boeat kamoe, isinja: 2 tjelana pendek (shorts) khaki- Di tjap: Dr J.W. Wolff. 2 pak the, 2 potong saboen, 5 rol pepermunt, 3 pak katjang poetih didalam kaleng, jang boleh pakai djoega. Lain tida. Saja harap lekas terima. Disini ada baik dan sehat. Selamanja ingat sama laki saja. Banjak hormat dan tabeh. Tolhuis. L. Gisteren de 20ste heb ik een mand aan jou gestuurd, de inhoud van het pakje is: 2 korte khaki broeken- gemerkt Dr J.W. Wolff. Twee pakken thee, twee stukjes zeep, vijf rollen pepermunt, drie blikken witte bonen, en de blikken kun je ook gebruiken. Anders niets. Ik hoop dat je het snel ontvangt. Hier is alles wel. Ik zal altijd aan je blijven denken. Veel groetjes en eerbied. Tolhuis. Kaart 22 d.d. 27/2/03 L. saja harap, saja poenja kiriman dan kartoe pos soeda terima. Saja disini tida terima apa2, sedjak saja poelang disini! Obat sekarang soeda kirim djoega dan toetoe(tutup) kring. Dengar kabar, kamoe ada baik, lain tida. Disini djoega ada baik, saja kasih taoe. Saja banjak sakit kepala neurologie. Soeda tjoba obat matjam matjam, tapi tida ada jang baik. Dari itoe saja satoe kali kasih taoe sama kamoe, sebab sekarang soeda ampir satoe minggoe, doeloe doea hari soeda bisa baik. Djadi saja pikir, kalau satoe kali kasih taoe, berangkali kamoe poenja pikiran dari djaoe ( jauh) boleh tolong sama saja! A. baik banjak keredja tangan dia senang begitoe. Lekas pandai masak. Baik djoega sekarang. Kalau ada perloe apa2 jang saja boleh kirim, kasih taoe betoel! Banjak tabeh dari saja. Tolhuis. L. Ik hoop, dat je mijn pakje en de briefkaarten al ontvangen hebt. Ik heb hier nog helemaal niets ontvangen sinds ik thuis ben gekomen. Ik heb nu ook de medicijnen droog en gesloten verstuurd. Ik heb gehoord dat het goed gaat met je, verder niets. Ik laat je weten dat het hier goed gaat. Ik heb veel neurologische hoofdpijn. Ik heb al veel soorten medicijnen geprobeerd, maar er waren geen goede bij. Ik laat je het weten, omdat het nu al bijna een week duurt, de vorige keer ging het na twee dagen weer goed. Dus dacht ik, als ik het je nog een keer laat weten, je misschien iets weet dat mij op afstand kan helpen. Met A gaat het goed en doet veel aan handwerk dat ze met liefde doet. Ze heeft snel leren koken. Het gaat nu goed. Als er wat nodig is wat ik je kan sturen moet je het echt zeggen. Heel veel groetjes van mij. Tolhuis. Kaart 23 d.d. 18/02/03 L. Ada baik disini, saja harap kamoe djoega begitoe. Minggoe doeloe tida begitu tjapek, satoe hari tidoer sadja di roemah Rietje. Banjak senang ketemoe; Anke djoega. Saja sekarang sering kali malam sama Machteld, dia sendirian sadja; Saja rasa (merasa) ada baik sedikit. Keredja ada tjoekoep boeat saja dan Tr D. Djoega dia masak dan mendjait (menjahit). Itoe obat saja maoe kirim sama tjelana, tapi belom klaar. Lain tida. Di dalam hati ada baik, djangan kwatir. Tabeh dan hormat. Tolhuis. Banjak tabe dari Machteld djoega. L. Alles gaat hier goed, ik hoop met jou ook. Verleden week was ik niet zo moe, ik heb een dag geslapen in het huis van Rietje. Ik was blij haar te ontmoeten, Anke ook. Ik ben nu dikwijls ‘s avonds bij Machteld, zij is maar alleen, ik voel me weer een klein beetje beter. Er is werk genoeg voor mij en TrD. Ook zij kookt en naait. De medicijnen wil ik opsturen met de broek, maar die is nog niet klaar. Anders niets. Ik voel me goed, niet bezorgd zijn. Groeten en eerbied. Tolhuis. Ook vele groeten van Machteld. Kaart 24 d.d. 6/3/03 L. saja soeda terima kamoe poenja kartoe pos doea- banjak baik liat Tolh- poenja toelisan lagi satoe kali. Itoe pipa tentoe dapet, tapi jang biasa doeloe sekarang tida ada lagi. Sekarang saja beli jang poetih. Kalau koerang baik, djangan marah. Saja poenja sakit kepala sekarang soeda baik, soeda masoek didalam saja poenja toelisan. Saja harap kamoe tida dapet itoe sekarang! Disini baik, di roemah masih ada semoea. Goenting dan sobatnja soeda pinda lain tempat, ada baik betoel dan senang disitoe. Piet J.K ada baik djoega, sering kali ketemoe. Tr D, baik djangan kwatir. Kalau ada perloe apa apa selemanja kasih taoe, saja boleh tjari sadja. Dapet itoe boengkoes tempo hari? dari R & N. Kerdja ada tjoekoep boeat saja. Itoe ada baik. Banjak tabe dan hormat. Tolhuis. L. Ik heb twee briefkaarten van je ontvangen- Ben heel erg blij dat ik je handschrift weer zie. De pijp kan ik zeker krijgen, maar de vorige soort is er niet meer. Ik ga nu een witte kopen. Als die minder goed is, wordt dan niet boos. Met mijn hoofdpijn gaat het nu goed, ik heb dat al eerder geschreven. Ik hoop dat jij het niet krijgt! Hier gaat het goed, we hebben nog alles in huis. Gunting en zijn vrienden zijn verhuisd naar een andere plaats, het gaat goed met ze en zijn gelukkig. Met Piet J.K. gaat het ook goed. Ik heb Tr D een aantal malen ontmoet. Wees niet bezorgd. Als je iets nodig hebt laat het mij dan altijd weten, ik ga het voor jou zoeken. Heb je het pakje van de vorige keer gekregen? van R&N. Er is voldoende werk voor mij, en dat is goed. Veel groetjes en eerbied. Tolhuis. Kaart 25 d.d.10/3/03 L, jang baik! Didalem satoe boelan tahoe tjoema satoe kali dapat kamoe poenja kabar! Saja sering kali toelis, tapi tida di kasih nommer. Saja soeda beli pipa tapi toenggoe kirim sampe TRd. bikin sambal sedikit. Besok kirim. Ada djoega pyama sama tembaco dan sigaret sedikit. Apa itoe barang doeloe: tjelana doea dan lain2 soeda terima? Belom saja dapet kabar! Disini ada baik. Soeda dapet kabar dari R. Lakinja belom bisa datang disini. Lain tida. Banjak2 tabeh dan hormat. Tolhuis. Mijn liefste L! Deze maand heb ik slechts één keer een bericht van je gehad! Ik heb vaak geschreven, maar ik heb er geen nummer op geschreven. Ik heb een pijp gekocht maar wacht even met op sturen tot TrD. een beetje sambal heeft gemaakt. Morgen stuur ik het op. Ik stuur ook een pyjama met tabak en een paar sigaretten. Heb je de eerdere zending: twee broeken en andere dingen al ontvangen? Ik heb nog geen nieuws ontvangen! Hier gaat alles goed. Ik heb nieuws ontvangen van R. Haar man kan nog niet komen. Anders niets. Heel veel groetjes en eerbied. Tolhuis. Kaart 26 d.d. 12/3/03 L. Kemarin terima kartoe pos dari 1 mater. Senang ada baik. Disini djoega seperti biasa. Saja kirim presen sama R.N.,kalau ketemoe tanja apa dia soeda terima. Banjak barang, soesah dapet sekarang! Ini hari 12, saja selemanja ingat tanggal 6 dan 12 djoega dan banjak lain. Kembang sekarang tida ada. Lain tida. Banjak tabeh dan hormat. Tolhuis. L, trima kasih boeat kartoe pos dari tanggal 1 maart. Baroesan kirim boenkoes lagi sama kamoe isinja! 2 pipa roko, sama lain-lain. Djoega sambal ebbi, jang saja bikin sendiri, saja harep V. soeka. Speda djadi pande. Masak dan djahit sedikit. Sampe (sampai) sini sekarang. Banjak tabe dan stroom dari (handtekening) L. Gisteren heb ik een briefkaart ontvangen van 1 maart. Ik ben blij dat het goed met je gaat. Hier is ook alles normaal. Ik heb een presentje gestuurd voor R.N. Als je hem ontmoet vraag dan of hij het ontvangen heeft. Veel goederen zijn nu moeilijk te krijgen! Vandaag is het de 12de, ik vergeet deze data nooit: de 6de en ook de 12de en vele andere dagen. Bloemen zijn er nu niet. Anders niets. Veel groetjes en eerbied. Tolhuis. L, hartelijk dank voor de briefkaart van de 1ste maart. Zojuist heb ik weer pakket gestuurd met als inhoud: twee pijpen en andere dingen. Ook sambal ebbie, wat ikzelf gemaakt heb. Ik hoop dat V. het lekker vindt. Ik kan nu al goed koken en een beetje naaien. Nu tot zover. Veel groetjes en sterkte van (handtekening) Kaart 27 d.d. 19/3/03 Laki saja! Disini ada baik semoea, di roemah sini masih stat. quo. Besok atau lusa maoe kirim pakket dengan sambalan, sama tembaco dan ceroetoe ketjil. Saja minta advies sedikit tapi toch soesah beli, banjak matjam tida ada. Tjoba sadja boeat jang mana tida soeka, berangkali ada orang lain jang maoe! Itoe sambalan saja kirim banjak sedikit biar lain collega boleh makan djoega. Tadi pagi saja dapat kembali itoe boenkoesan dari java, simpan sendiri sadja. Saja djoega pergi sama Nj. Vd W. dia poenja baby ada bagoes dan sehat, dan mamanja djaga betoel dan verstandig. Kasih taoe sadja dan tolong dia biar bini tidak oesa (usah) kuatir. Berangkali saja dapet kerdjaan lain sekarang. Baik djoega A. pienter semoea kerdja roemah tangga- Kalau ada perloe apa2 atau coll. Kasih taoe sadja saja tjoba sadja atoer. Banjak tabeh dan hormat dari TRd. dan Tolhuis. Mijn echtgenoot! Hier gaat alles goed, hier in huis is het nog steeds status quo. Morgen of overmorgen wil ik een pakketje met de sambals sturen, met tabak en kleine sigaren. Ik heb een beetje advies gevraagd, maar het kopen is lastig, er zijn niet veel soorten. Probeer het maar en wat je niet lekker vindt, kan je het misschien aan iemand anders geven. Ik heb je wat meer sambals gestuurd, zodat andere collega’s het ook kunnen eten. Deze morgen ontving ik weer een pakje uit Java, ik houd het voor mezelf. Ik ben ook naar Mevr vd W geweest, haar baby is mooi en gezond en de moeder verzorgt de baby goed en verstandig. Laat het haar man weten dat hij geen zorgen hoeft te maken. Misschien kan ik nu ander werk doen. Het is ook mooi dat A. heel goed is in het huishouden. Als er iets nodig is voor jou of je collega’s laat me het weten en ik probeer het te regelen. Veel groetjes en eerbied van TRD en Tolhuis. Kaart 28 d.d. 31/3/03 L. saja, soeda terima kamoe poenja kartoe pos dari tg 5 dan 9. Senang soeda terima itoe barang semoea. Saja harap itoe sambalan sekarang djoega soeda sampe. Disini ada baik delapan orang saja sekarang terlaloe banjak kerdja boeat tolong orang saudara. Baik itoe. Djangan kwatir. Ingat kami doea. Di dalam hati ada baik. Banjak2 tabe dari Tolhuis. Mijn echtgenoot, ik heb je briefkaart van de 5de en 9de ontvangen. Ik ben blij dat je alle spullen gehad hebt. Ik hoop dat de sambalpotjes nu ook aangekomen zijn. Hier gaat het goed, acht mensen zijn nu heel hard aan het werk voor de gemeenschap. Dat is heel mooi. Wees niet bezorgd. Vergeet ons tweeën niet. Het komt uit een goed hart. Heel veel groetjes van Tolhuis. Kaart 29 d.d. 6/4/03 Laki saja. Ini hari saja ingat betoel kami poenja hari tahoen jang sama –sama. Dapet presen djoega ini hari! Nanti tanggal 12 saja djoega sendirian sadja – ingat hari kawin. Sajang sekali tida bisa ketemoe. Disini ada baik delapan orang. Saja kredja (bekerja) banjak seperti kamoe kasih beladjar sama saja, sama Frans. Malam atau sore poelang laat. Jopie kasih tabe sama DJ Latinicus. Tempo2 ketemoe sama dia. Saja djoega maoe minta keterangan kepada Nico Gr. jang di perceel sama toean Sch. Mamanja soeda lama tida dapat kabar dan kwatir sedikit. Toch tida sakit? Dapet kabar dari R.N. ini hari djoega. Saja harap sekali kamoe tida koerang apa2 dan keredja tida terlaloe berat. Baik djoega kalau bisa tolong orang sakit. Banjak tabeh dan hormat. Nanti lain hari saja kirim tembaco dan lain sedikit kalau ada tempo bikin paket. (handtekening) Mijn echtgenoot. Ik wist nog heel goed dat vandaag onze dag is, de dag dat we elkaar jaren geleden tegenkwamen. Ik heb vandaag ook een cadeautje gekregen! Straks op de 12de ben ik ook maar alleen – en sta dan stil bij onze trouwdag. Jammer dat we elkaar nu niet kunnen ontmoeten. Hier gaat het goed met de acht mensen. Ik doe veel werk zoals je het aan mij geleerd heb , net zoals Frans. ‘s avonds of ’s middag’s kom ik laat thuis. Jopie doet de groeten aan DJ Latinicus. Ik heb hem een tijdje geleden ontmoet. Ik wil ook informatie vragen over Nico Gr die in het perceel woont met Mijnheer Sch. Zijn moeder heeft al lang geen nieuws gekregen en maakt zich een beetje zorgen. Hij is toch niet ziek? Vandaag ook een bericht gekregen van R.N. Ik hoop dat je jezelf niets te kort doet en dat het werk niet te zwaar is. Het is mooi dat je ook de zieken kan helpen. Veel groeten en eerbied. Een andere keer stuur ik tabak en andere kleine dingen als er tijd is om een pakket te maken.(handtekening) Kaart 30 d.d. 6/4/03 Tr V. Saya ini hari maoe toelis sendiri. M. belom poelang. Saben hari tida di roemah, tjoema boeat tidoer malam. Kerdja keras tapi bagoes sekali tentoe begitoe, kita poenja .M. malam lekas pigi tidoer, biar tida terlaloe tjape pagi. Ini hari 6. Itoe hari dari M. sama V. Kalau toelis lagi sama M., djangan loepa hari 12! Disini ada baik. Jacques ada di roemah. Kesehatan semoea ada baik. Saja missiedjait (jahit) sama masak saben hari. Saja harep sama V. djoega baik. Banjak tabeh dan stroom dari kwe poenja anak2 Bob + Anke. P.S. Saja soeda sedikit banjak kali pigi Machteld: lebi baik sedikit sekarang, dia poenja hatti. (handtekening) TrV. Vandaag ga ik aan mezelf een brief schrijven. Mijn man is nog niet thuis. Iedere dag is hij niet thuis, alleen maar om ’s nachts te slapen. Het is hard werken, maar het is inderdaad erg goed, wat hij doet. M.(mijn man) gaat ’s avonds vlug naar bed om in de ochtend niet te moe te zijn. Het is vandaag de 6de. Dat is de dag van M (an). en V (vrouw). Als je je man schrijft, vergeet niet de 12de! Hier gaat het goed. Jacques is thuis. We zijn allen gezond. Ik naai en kook nog iedere dag. Ik hoop dat het met V. ook goed gaat. Je krijgt veel groetjes en sterkte van de kinderen Bob en Anke. P.S. Ik heb een beetje meer tijd om naar Machteld te gaan. Het gaat nu een beetje beter, zij heeft het aan haar hart. (handtekening) Kaart 31 d.d. 16/4/03 L. Ini hari tanggal 9 kamoe poenja kartoe pos jang paling baroe dari 9 maret! Apa betoel toelis tjoekoep terang, dan letter tjoekoep besar, biar tida soesah badja oleh censuur? Sajang tida dapet kabar saben minggoe. Saja tjape, semoea letter toelis salah! Sekarang disini panas betoel. Boelan ini selamanja begitoe. Kalau ada kerdja banjak tida berapa ingat, betoel itoe! Soesah tida bisa minta advies tempo tempo sama laki saja. Lain tida, hari minggoe saja maoe bikin boengkoes. Banjak love. Tolhuis. Ini hari soeda tanggal 11, besok kami poenja hari tahoenan sama sama! Banjak slamat dan terima kasih. Tabeh dari TrD dan saja. Tolhuis. L. Vandaag de 9de heb ik je laatste briefkaart van 9 maart ontvangen. Heb ik voldoende duidelijk geschreven, en of de letters voldoende groot zijn, zodat hij makkelijk te lezen is door de censuur? Jammer dat je niet elke week nieuws hebt ontvangen. Ik ben heel moe, alle letters zijn verkeerd geschreven! Het is hier nu echt warm, wat altijd zo is deze maand. Als er veel werk is, dan vergeet ik de hitte even, dat is altijd zo! Ik vind het moeilijk om niet van tijd tot tijd advies te kunnen vragen aan mijn man. Anders niets, zondag ga ik een pakje maken. Veel liefs. Tolhuis. Vandaag is het al de 11de, morgen hebben wij samen onze trouwdag.Veel goeds en hartelijk dank. Groeten van TRD en mij. Tolhuis. Kaart 32 d.d. 20/4/03 L, saja betoel kwatir, soeda terlaloe lama tida dengan kabar apa apa. Disini masih ada baik. J. dan Miep dan Anak tiga soeda pinda ke Bandoeng. Roemah sekarang kosong belom taoe berapa lama kami masih di sini. Kami orang tiga. Saja keredja keras, djadi tida banjak tempo pikir. A. pandai oeroes sendiri di roemah sini. Banjak pak-pak dan atour boeat orang jang soeda pinda. Mana bisa taoe apa itoe barang jang saja kirim ada terima. Dari Rietje djoega tida dengar apa2. Banjak sobat2 disini soeda pinda. P. dan H. masih disini, tempo2 ketemoe. Lain tida. Banjak tabeh dari T dan A L, Ik ben bezorgd, het is al erg lang geleden dat ik geen nieuws ontvangen heb. Het gaat hier nog goed. J. en Miep en de drie kinderen zijn al verhuisd naar Bandoeng. Het huis is nu leeg. Ik weet niet hoe lang we hier nog kunnen blijven: Wij drieën. Ik werk hard, dus niet veel tijd om na te denken. A. kan heel goed voor zichzelf zorgen hier in huis. Er is veel in te pakken en te regelen voor de mensen die verhuisd zijn. Ik zou wel willen weten of je de spullen die ik verstuurd heb, hebt ontvangen. Van Rietje heb ik ook niets gehoord. Hier zijn al veel kennissen verhuisd. P. en H. zijn nog hier, Ik heb ze af en toe ontmoet. Anders niets. Veel groeten van T en A. Kaart 33 d.d. 27/4/03 Laki saja, minggoe doeloe saja terima kamoe poenja kartoe pos ampat; jang paling moeda dari 29 maart. Disini ada baik, sajang orang pigi, kami sekarang pakai kamar sedikit sadja disini, di moeka sekarang soeda di sewa sama kawan dari Willem doeloe. Boeat Anke sekarang diam sadja. Sobatnja pergi semoea, saja djoega saben hari kerdja di loear roemah. Besok atau hari loesa A. maoe kirim sambal lagi dan tjoklat kalau ada. Kalau ada perloe boeat kamoe atau sobat boleh saja kirim dari sini. Lain tida. Djau sekali sajang tida boleh ketemoe. Banjak tabeh. Tolhuis. L vader, soeda lama tida dengar apa2, tapi tempo hari dapet kartoe pos dari 15 -29 maret. Saja banjak pikir sama W. tgl 12. Trima kasih boeat permilie saja. Besok maoe kirim sambal lagi sama Palang Merah.Jang satoe bikin saja, lain tida. Saja harep itoe plat gramofoon soeda dapat. Kalau maoe, minta lagi sadja. Banjak stroom dari TRD. dan Robert. Mijn liefste man, Verleden week heb ik van je 4 briefkaarten ontvangen. De nieuwste is van 29 maart. Hier gaat alles goed, jammer dat de mensen vertrekken, wij gebruiken hier nu een paar kamers. De voorkamer is nu verhuurd aan een oude vriend van Willem. Voor Anke wordt het nu stil omdat alle vrienden weggaan, en ik ook iedere dag buiten het huis werk. Morgen of overmorgen wil A. weer sambal en chocolade sturen als het er is. Als jij of je kennissen iets nodig hebben dan kan ik het van hieruit versturen. Anders niets. Je bent zo ver dat we elkaar niet kunnen zien. Veel groetjes. Tolhuis. L vader, ik heb al lang geen nieuws meer gehad, maar gisteren heb ik de briefkaarten van 15 en 29 maart ontvangen. Ik denk veel aan jou op de 12de. Ik ben dankbaar voor mijn familie. Morgen wil ik de sambal weer met het Rode Kruis sturen, zodra ik het gemaakt heb, verder niets. Ik hoop dat je de grammofoon plaat ontvangen hebt. Als je wilt, vraag je er maar naar. Veel stroom (sterkte) van TRD en Robert Kaart 34 d.d. 5/5/03 L, minggoe doeloe teroes dapet kartoe pos banjak lama poenja, tetapi senang sekali. Disini ada baik- Kredja (bekerja) tjoekoep. Anke djoega ada sedikit sekarang. Itoe tjelana bisa dapet, tapi modelnja seperti doeloe tida bisa bikin, djadi ini lain, saja harap bisa pakai. Apa itoe piring njonja soeda dapet? A. kirim! Baik djoega bisa bikin moesik tempo2 dan main piano djoega. Soeda amper (hampir)tiga boelan tida ketemoe – Kalau boeat toelis soerat saja tida pandai. Jang mana perloe, boeat sobat djoega boleh minta sadja. Banjak tabeh. (handtekening) L, verleden week briefkaarten ontvangen die er erg lang over hebben gedaan, maar ik ben nu blij. Hier gaat het goed. Er is voldoende werk en Anke doet nu ook een beetje. De broek heb ik kunnen krijgen, maar het oude model wordt niet meer gemaakt, het is dus een ander, ik hoop dat je het kunt gebruiken. Heb je de platen van de dames al ontvangen? A. heeft ze gestuurd! Het is mooi dat je af en toe weer muziek kan maken en ook op de piano spelen. Het is al bijna drie maanden geleden dat we elkaar ontmoet hebben. Ik ben niet goed in het schrijven van brieven. Als je wat nodig hebt of voor je kennissen vraag het dan. Veel groeten. (handtekening) Kaart 35 d.d. 6/5/03 L. vader, Tadi pagi M. baroe dapat kartoe pos dari tgl 25/4. Senang betoel. Nanti saja mau pigi lagi, sebab saben hari saja sekarang ada kerdja djoega. Lebi senang. M. missie kerdja terlaloe banjak, tapi tidoer betoel. Baik begitu. Senang V. soeda dapet itoe choclat. Boea2 di kirim sama kita. Di sini diam betoel, sekarang semoea lain orang2 tida ada lagi. Tidoer di roemah dan doedoek sama makan di papiljoen. Collega dari Willem pake roema besar sekarang. Senang tida oesa keloear roemah sekarang. Apa V. soeda terima itoe sambal? Jang satoe bikinan saja, jang lain tida. Kalau minta piring gramofoon lagi toelis sadja. Baroesan kirim satoe pakket sama palang merah. Saja harap tida pitjah Kesehatan disini ada baik. V. djaga sendiri djoega betoel. Kalau ketemoe kassi tabe sadja sama sinjo v/d H, kasian tida ada permilie. Banjak tabe L.V. Banjak stroom dari Anak doewa. (handtekening) L (=lieve) Vader, Vanochtend heeft moeder de briefkaart van de 25 april ontvangen. We zijn blij. Zo dadelijk ga ik weer, omdat ik nu iedere dag werk heb. Dat is veel beter. Ik moet erg veel werken, maar slaapt nu zo goed. Ik ben blij dat u (vader) de chocoladerepen ontvangen heeft ,en ook de vruchten die door ons gestuurd zijn. Het is stil hier, nu alle mensen er niet meer zijn. We slapen thuis en die zitten in het paviljoen. Een collega van Willem woont nu in de grote kamer. Hij is blij dat hij nu niet uit het huis hoeft. Heeft V. al de sambal ontvangen? Eèn is door mij zelfgemaakt, de andere niet. Schrijf me als je een grammofoon plaat wil hebben. Ik heb net een pakket gestuurd via het Rode Kruis. Ik hoop dat de plaat niet gebroken is. Met de gezondheid gaat het goed hier. V. moet ook goed voor u zelf zorgen. Als je mijnheer v/d H ontmoet moet je hem de groeten doen, het is zielig dat hij geen familie heeft. Veel groeten L.V. (lieve vader). Veel sterkte van de twee kinderen. (handtekening) Kaart 36 d.d. 9/5/03 L. kemarin banjak senang terima kartoe pos dari kamoe dari 2/5! Berangkali soesah kirim itoe moesik Weinachts oratorium sebab di dalam peti en itoe peti soeda pinda lagi. Repos allieurs, lain saptoe tangan saja maoe tjari lagi, sama tjelana “model seport“ lekas kirim. Djoega maoe oeroes itoe boea lagi boeat kamoe dan sobat2. Kasih taoe sadja apa begitoe soeda tjoekoep? Kami tiga disini sekarang kamar garage djadi kamar doedoek. Roemah tidoer kecil di dalam sampai nader order baik. Djoega laki saja pikir baik saja poenja oeroesan sendiri: J.A. toeloeng sama saja. Piet nommor satoe, djoega kasih advies, kapan ada soesah. Djangan kwatir, saja djaga kesehatan. A dan sendiri lain tida. Tabeh dari saja. (handtekening) 1/5 baroe dapet kabar moesti pinda. Boleh bawah semoea barang. Pergi mana belon taoe. L, gisteren was ik erg blij dat ik je briefkaart van 2/5 heb ontvangen. Het is misschien moeilijk om het Weinachtsoratorium te sturen omdat die in een kist zit en al weer op een andere plek is. De repos allieurs en andere zakdoeken moet ik zoeken en samen met de sportbroek zo snel mogelijk opsturen. Ook wil ik zorgen voor de vruchten voor jou en je vrienden. Laat me weten wat er nodig is. Met z’n drieën hebben we nu de garage als zitkamer gemaakt, de kleine slaapkamer is binnen en is tot nader order prima. Ik denk ook dat het leuk zo zijn als jij, mijn man, denkt dat ik mijn eigen bezigheden heb: J.A. helpen mij veel. Piet is nummer één met helpen, ook geeft hij mij adviezen, wanneer ik het moeilijk heb. Niet bezorgd zijn, ik blijf gezond. A en mezelf, verder niets. Groeten van mij (handtekening) Het nieuwe bericht is dat we op 11 mei moeten verhuizen.We mogen alle spullen meenemen.Waar we heen gaan weten we nog niet. Kaart 37 d.d. 12/5/03 L, Besok maoe pinda ke Tjempakastraat 14, itoe zijstraat dari Juliana Boulevard. Barang tjoema sedikit, lekas di pak! Tr D. banjak pienter oeroes. Saja siang keredja, tida begitoe tolong di roemah. Tadi kembali poekoel ampat,soeda oeroes sama sekali sama Hans dan A., saja tjoema pak isinja bureau dan lemari sendiri. Saja harap disitoe ada baik djoega. Sekarang panas betoel di S, disana tidoer pintoe koeat moesti pake klamboe. Dari Joe sampai sekarang tida ada kabar. Berangkali tida boleh toelis. Kemarin kirim sama tjelana dan sapoe tangan d.l.l. tida begitoe banjak. Lain tida, djangan kwatir. Tjoema djadi toea sadja dan ramboet poetih sedikit, kesehatan baik. Djangan loepa toelis sering kali. Banjak tabeh dan hormat. Tolhuis. L, Morgen gaan we verhuizen naar de Tjempakastraat 14, dat is een zijstraat van de Juliana Boulevard. We nemen een paar spullen mee, die snel in te pakken zijn. TR D heeft het heel goed geregeld. Ik werk ’s middags, en kon niet helpen in het huis.Toen ik om 4 uur terug kwam, was alles al geheel geregeld door Hans en A. Ik heb alleen zelf de inhoud van het bureau en de kasten ingepakt. Ik hoop dat het daar ook goed gaat. Het is momenteel heet in S, Er is geen hordeur we moeten een klamboe gebruiken. Van Joe heb ik tot nu toe geen nieuws gehad. Misschien mocht hij niet schrijven. Gisteren heb ik een broek en zakdoeken opgestuurd enz. niet zo veel. Anders niets, maak je geen zorgen. Ik word alleen maar ouder met een beetje grijs haar, maar ik ben gezond. Vergeet niet om vaak te schrijven. Veel groetjes en eerbied. Tolhuis. Kaart 38 d.d. 15/5/03 L.S. Sampai sekarang alamat kami masih teroes sadja Jembong Tjempaka 14. Ada baik sadja di sini. A, keredja keras boeat oeroes, doea hari klaar sama sekali. Sajang tida bisa liat. Boekoe2 di dalam peti ampir semoea, biar tida soesah. Didalam lemari sadja, jang maoe perloe boeat sekarang. Ini ampir masih waktoe malam, saja soeda bagoes, djadi moelai toelis kartoe pos sadja pada laki biar taoe, kami ada baik dan sehat sofar. Banjak tabeh dan hormat. Tolhuis. L.S. Tot nu wonen we nog steeds aan de Jembong Tjempaka 14. Het gaat goed hier. A. Werkt hard om alles te regelen dat het in twee dagen klaar is. Jammer dat je dit allemaal niet gezien hebt. Bijna alle boeken zitten in de kist, zodat het makkelijker is voor ons. In de kast zijn er nog boeken die we iedere dag nodig hebben. De andere boeken hebben we niet nodig Het is nu nog in de nacht, ik ben al wakker, dus ben ik begonnen met een briefkaart te schrijven voor mijn man zodat je weet dat we tot nu toe goed en gezond zijn. Veel groeten en eerbied. Tolhuis. Kaart 39 d.d. 22/5/03 L, Josef, Senang soeda dapat kabar dari tanggal 17, djadi soeda taoe kami pinda. Ini roemah bagoes tjoekoep! Soeda di kapoer dan tanam kembang sedikit, soeda klaar! Kemarin dan ini hari boekoe boekoe di pinda lagi!, tjape, di tjari tempat senang. Saja sendiri tida banjak oeroes itoe. Saja banjak sekarang bikin curve dan lain, seperti doeloe sama sama! Saja harap, Tolhuis sekarang tida banjak tamba keredja. Saja maoe oeroes itoe boea lagi, senang itoe ada enak. Saja harap lain barang djoega terima, sekarang tida bisa banjak kirim, lagi matjam 2 soeda tidak ada lagi sekarang. Banjak tabeh dari Mozes. Doeloe tida tempat koeda (keda) sendiri2, M. dan Josef! Tabeh dari TRD djoega, dia pigi moesik messiah di garedja sekarang. L, Josef, Ik ben blij met het nieuws van de 17de, dus je wist al dat we verhuizen. Het huis is redelijk mooi! Het is nu al gewit en een een beetje bloemen in de tuin geplant. Het is nu klaar. Gisteren en vandaag worden de boeken weer verplaatst. Het is vermoeiend een leuke plaats te vinden voor de boeken. Ik zelf heb niet veel er aan gedaan. Ik doe nu vaak corvee en andere dingen, zoals ik eerder deed. Ik hoop, dat ik, Tolhuis, er nu niet veel werk meer bij krijg. Ik wil weer voor het fruit zorgen, en ben blij als het goed smaakt. Ik hoop dat de andere spullen ook komen, nu kan ik niet veel sturen. Verschillende goederen zijn er niet meer. Veel groeten van Mozes. Vroeger woonden M en J niet in verschillende paardenstallen. Groeten ook van TRD, zij gaat nu naar de kerk voor de Messiah. Kaart 40 d.d. 29/5/03 Laki saja, soeda sedikit lama tida terima kabar dari kamoe. Saja banjak kepingin dengar apa apa. Ada pekerdjaan banjak sekali? Disini baik dan tida koerang apa apa. Siang kerdja, malam tjape-baik sadja begitoe. A.djoega baik.Dapet kabar dari si a, bagaimana dia poenja saudara? Kalau sambalan soeda habis kasih taoe, atau lain jang koerang. Kalau bisa saja kirim. Apa masih ketemoe sama Riet. Lama tida dengan kabar dari dia. Lain tida, tjoema soeka kasih teroes hidoep sadja. Tolhuis Mijn echtgenoot, het is al een beetje lang geleden dat ik nieuws van je heb gehoord. Ik verlang erg naar wat nieuws. Is er erg veel werk? Hier gaat het goed en het ontbreekt aan niets. Overdag aan het werk en ‘s avonds ben ik zo afgemat. Het is beter zo. Met A. Gaat het ook goed. Heb je nieuws gehoord van haar, hoe haar broer het heeft gehad. Als de sambal op is laat het me dan weten, of iets anders opraakt. Als het kan stuur ik het op. Heb je Riet nog ontmoet. Ik had een lange tijd niets van haar gehoord. Anders niets, alleen dat ik graag een levensteken wil.Tolhuis. Kaart 41 d.d. 31/5/03 L.I. Ini hari-2/5 –baroe terima kamoe poenja kartoe pos dari 24/5. Sajang satoe kartoe (h)ilang. Harap itoe boengkoes sama tjelana pendek dan koues dan sapoe (sepatu) tangan terima lagi, sebab banjak soesah beli jang baroe. Apa di toko tida bisa beli barang jang betoel perloe? Itoe boea (h)senang soeda terima. Apa sekarang dapet teroes? Saja maoe tjoba atoer itoe,- Ini roemah baik betoel -ada klamboe zonder lobang- Kasih taoe satoe kali apa kamoe poenja klamboe sendiri masih ada baik?? Saya mengarti ada banjak kredja. Kamoe sendiri toch tida sakit? Disini baik dan keredja tjoekoep. Djoega kasih tabeh sama sobat2. Saja banjak ingat sama orang semoea. Banjak stroom. Tolhuis. Apa sepatoe djoega ada tjoekoep? Dan lain lain? L,I, Vandaag 2/5 heb ik net je briefkaart van 24/5 ontvangen. Jammer dat er een kaart ontbreekt. Ik hoop dat je het pakket bestaande uit een korte broek en kousen en zakdoeken weer ontvangen hebt, het kost veel moeite om nieuwe spullen te kopen. Wat als ik in de winkel niet de juiste spullen kan kopen? Ik zal blij zijn dat je het fruit hebt ontvangen. Heb je dat nu altijd kunnen ontvangen? Ik zal regelmatig dat proberen te sturen. Het huis is heel goed -er is een klamboe zonder gaten- Laat me een keer weten of je eigen klamboe nog steeds goed is? Ik begrijp het wel dat je werk hebt. Je bent zelf toch niet ziek? Hier gaat het goed en er is voldoende werk. Ook de groeten aan je vrienden. Ik heb veel herinneringen aan alle mensen. Veel stroom (sterkte) Tolhuis. Heb je nog voldoende schoenen? En andere spullen ? Kaart 42 d.d. 8/6/03 L. Soeda terima kartoe pos boeat kasih taoe itoe barang jang di kirim boelan doeloe soeda sampai.Saya harap itoe tjelana bisa pakai! Disini ada baik dan keredja tjoekoep. Bagoes kamoe ada masih sedikit disitoe, djoega baik boleh bikin moesik sendiri-itoe lebih bagoes lagi. Itoe concert gramafoon masih selamanja djadi, A. selaloe pergi, saja kasi begitoe belom keloear dan saja poenja tempat keredja. Hari saptoe malam saja sama Hilda dan P. Apa soeda ketemoe sama Bert de BR?. Doeloe saja sering kali pergi disana. Banjak tabeh dan hormat. Ingat sama saja. Tolhuis.L. Vader, Sama saja baik djoega. Missi saben hari kerdja .M. Manis matjam selamanja. Lain tida sekarang. Djangan kwatir, Stroom dan tjoem dari (handtekening)Saja soeda terima kartoe pos dari 29/5. Terima kasih banjak. L. Ik heb de briefkaart ontvangen waarin staat dat de spullen die ik vorige maand gestuurd heb zijn aangekomen.Ik hoop dat je de broek kan dragen. Hier gaat het goed en er is voldoende werk. Leuk dat je het nog beetje naar je zin hebt daar en dat je je eigen muziek kunt maken wat het alleen maar weer prettiger maakt. Het grammofoonconcert is dus nog altijd gaande, A. gaat er altijd naar toe, maar om die tijd ben ik nog altijd op m’n werk. Zaterdagavond was ik er samen met Hilda en P. Heb je Bert de BR . al ontmoet? In het verleden ging ik vaak naar hem toe. Vergeet me niet Tolhuis. L Vader, Met mij gaat het ook goed. Ik moet elke dag werken. M. is zoals altijd lief. Anders niets nu. Maak je niet bezorgd, stroom (sterkte) en kusjes van (handtekening) Ik heb de briefkaart van 29/5 ontvangen. Heel hartelijk dank. Kaart 43 d.d. 9/6/03 L. Kemarin soeda terima kartoe pos boeat kasih taoe terima tjelana dan lain lain. Oentoeng soeda sampai. Apa masih ada saboen boeat tjoetji? Saja soeda tjoba oeroes itoe perkara boea (t)- Itoe njonja baroesan toelis sama saja minta kembali bottel2 dari sambalan. Apa bisa kirim itoe? Sebab berangkali ada koerang ,kalau tahan semoea. Boeat orang sakit djoega maoe di kirim, boea kalau ada. Djangan chewatir (khawatir), saja naik speda terlalu banjak, soeda biasa sadja. Sering kali kapot, itoe speda saja lebih dan tweede hands! Kemarin dengar mahler lied vd E. terlaloe bagoes itoe, dan ingat dengar sama kamoe doeloe. Betoel sajang Hans tida keredja sekarang .Harap betoel2 boleh di oeroes lagi. Kasih tabeh sama orang teman semoea Stroom dari saja. (handtekening) L. Gisteren heb ik een briefkaart ontvangen waarin staat dat je de broek enz. ontvangen hebt. Gelukkig dat ze zijn gearriveerd. Heb je nog zeep om de was te doen? Ik heb geprobeerd om het verzenden van fruit te regelen. Die mevrouw heeft me net geschreven om te vragen of zij de sambalflessen kan terugkrijgen. Kun je ze terugsturen? Misschien heeft ze te weinig flessen, als je ze niet terugstuurt. Voor de zieke mensen wil ik ook wat fruit sturen, als het er is. Wees niet bezorgd, ik ga veel met de fiets, het is al gewoon voor me. Mijn fiets is vaak kapot en is meer (de kwaliteit) van een tweedehands? Gisteren hoorde ik muziek van Mahler: L vd E (Das Lied von der Erde) heel erg mooi, en het herinnerde mij er aan dat ik het vroeger met je luisterde. Het is jammer dat Hans nu geen werk heeft. Ik hoop eerlijk dat het gauw geregeld is. Doe de groeten aan alle vrienden en stroom (sterkte) van mij. (handtekening) Kaart 44 d.d. 19/6/03 L. Kemarin saja terima kartoe pos dari tg 14. Senang terima itoe boea. Saja maoe tjoba kirim plaat gramafoon lain minggoe dengan sepoor. Berangkali Mahler, L. vd E. -A. dan saja boelan ini soeda doea kali main, djadi senang kalau kamoe boleh dengar djoega dan ingat sama kita. -21/6 L.vd E. tida djadi tetapi lain soeda kirim ini hari. 14 plat samasekali. Tg. 19 ada pesta ketjil sama Tine, dia dapet telegram dari lakinya. Saja belom satoe kali! Djoega pergi Greet dan Adri- itoe gambar begini matjam tida baik. Ini matjam tida oesa. Lain tida. Disini ada baik dan sehat. Banjak tabe (handtekening) Itoe plat gramofoon jang dilirium: Beethoven, Handel, Bloch, Touleue, dan lagi satoe. Kalau soeka, bisa djoega kirim Mahler, DL.vd.E. Sama kita ada baik. Kerdja tjoekoep. Lain Tida. Banjak stroom dari saja (handtekening) L. Gisteren kreeg ik de briefkaart van de 14de. Blij dat die aangekomen is. Ik ga proberen de komende week grammofoonplaten te sturen met de trein. Misschien die van Mahler L.vd E. (Das Lied von der Erde) A. en ik hebben de platen deze maand al twee keer afgespeeld, dus zal ik blij zijn als jij het ook kan horen en het met ons kan delen. - Op 21/6 is L.vd E. niet gelukt maar ik heb vandaag andere platen gestuurd, 14 platen in totaal. Op de 19de heb ik een klein feestje met Tine, zij heeft een telegram van haar man gekregen. Ik heb er nog geen een gehad! Ik ben bij Greet en Adri geweest. Dat portret vind ik niet mooi. Die hoef ik niet. Anders niets. Hier gaat alles gezond en wel. Veel groeten (handtekening). De grammofoonplaten zijn aardig veelzijdig: Beethoven, Händel, Bloch, Touleua (Tollius) en nog. Als je er van houdt kan ik ook Mahler sturen: L vd E. Met ons gaat het goed Er is werk voldoende. Anders niets. Veel stroom (sterkte) van mij. (handtekening) Kaart 45 d.d. 26/6/03 L. Kemarin terima kamoe poenja potret. Saja tida taoe bilang apa2 tapi toch terima kasih. Saja minta kasih kabar sama toean St. (S.O. 41) dia poenja anak Martin ada baik betoel- ( baby baroe telahir) dan Mamanja banjak senang dan baik djoega. Dia sama anak terdjaga betoel- dia terlaloe senang. Kemarin soeda terima kawat dan lakinja. Djadi betoel boleh senang sadja dia djoega.- Di roemah ada baik Anke keredja sedikit. Hans tida. Apa barang masih tjoekoep? Banjak njonja2 sekarang pinda. Lain tida. Minta lekas kasih kabar. Kalau ada perloe apa2 jang saja bisa oeroes. Banjak tabeh dan hormat. Tolhuis. L. gisteren heb ik je foto’s gekregen. Ik weet niets te zeggen maar toch hartelijk dank. Ik wil graag dat je aan mijnheer St. (S.O 41) doorgeeft dat het heel goed gaat met zijn zoontje Martin, de baby is net geboren en zijn moeder is erg blij en ook goed. De vrouw en de baby worden goed verzorgd. Ze is erg gelukkig. Gisteren heeft ze al een telegram van haar man gehad. Daarom is zij heel erg gelukkig. In huis gaat het goed. Anke werkt een beetje. Hans niet. Heb je nog voldoende spullen? Heel veel vrouwen zijn nu verhuisd. Anders niets. Laat me snel iets weten. Als je wat nodig hebt kan ik er voor zorgen. Veel groeten en eerbied. Tolhuis. Kaart 46 d.d. 28/6/03 L. saja, kemarin soeda terima kamoe poenja kartoe pos dari tg 7. Itoe pengabisan koerang terang toelisan, saja betoel tida bisa sadja!! Saja harap kamoe poenja boengkoesan sama sepek dan lain lain soeda terima. Belom dapet kabar. Itoe graphiet saja maoe minta sama Piet.Kalau ada ,saja kirim.Saja harap itoe plat gramafoon terima dangan senang dan lekas. Moesik baik boeat orang tjape malam. Tempo2 A. djoega main gramapoen malam. Itoe Bender masih ada , pinda roemah lain. Saja harap boea sekarang soeda terima lagi dan djoega worst dan lain. Lain tida bisa ingat sekarang. T. Ini maoe kirim barang boeat oeloeng ??? nanti. Soeda terima disini sekarang moesti saja pergi. Banjak tabek dan hormat. Tolhuis. Mijn liefste, gisteren heb ik je briefkaart van de 7de ontvangen. Het handschrift van de laatste brief is niet duidelijk, ik kan dat niet lezen! Ik hoop dat je het pakketje met spek en andere spullen al hebt ontvangen. Ik heb nog niets gehoord. Ik ga Piet de grafiet vragen. Als het er is, stuur ik het. Ik hoop dat je blij bent met de grammofoonplaten en dat ze snel aankomen. Muziek is goed voor mensen die ’s avonds moe zijn. Af en toe zet A. in de avond ook de grammofoon aan. Bender is er nog steeds, hij zou naar een ander huis verhuizen. Ik hoop dat je nu het fruit al ontvangen hebt en ook de worst en andere spullen. Iets anders kan ik me niet herinneren. T. Ik moet nog wat spullen sturen. Ik heb het hier al ontvangen en moet nu gaan. Veel groetjes en eerbied. Tolhuis. Kaart 47 d.d. 6/7/03 L. Ini hari tanggal 6, (h)abis 27 tahoen selamanja inggat Tanggal 6. Oentoeng (untong) soeda dapet itoe plat gramopoen sekarang bikin sedia paket sama saboen dan lain sedikit jang perloe. Saja djoega soeda bikin pakean lagi sedikit, sebab lama lama berangkali koerang. Besok saja maoe pesen sambalan dan lekas kirim. Sama Piet saja minta graphiet, tetapi dia bilang itoe lukse, apa tida bisa sama vaseline? Berangkali saja keredja teroes dan belom pinda, itoe masih belom terang. Tapi sekarang ada tempo oeroes itoe paket dan lain oeroesan. Djangan kwatir. Makan tjoekoep boeat saja baik, tida makan banjak gemoek. Anke om dys chronisch atau d. darm, moesti djaga dieet dari L.R. Saja soeda kasi tahoe sama dia moesti dia sendiri kasih chabar sama saudaranja. Saja harap boleh djadi begitoe. Soeroe(h) dia toelis sama saja satoe kali. Masih ada pakean dari degr. disini sama boeat Pons jang saja maoe lekas kirim. (handtekening) L. Vandaag de 6de, zijn we de afgelopen 27 jaar samen geweest en gedenken deze datum 6 juli. Gelukkig dat je die grammofoonplaten al ontvangen hebt. We zijn nu bezig met het voorbereiden van een ander pakketje welke zeep en andere kleine behoeften bevat. Ik heb ook weer een klein beetje kleding gemaakt, omdat langzamerhand er een tekort ontstaat aan kleding. Morgen ga ik de sambal bestellen en die snel versturen. Aan Piet heb ik grafiet gevraagd, maar hij zei dat het te luxe is, kun je geen vaseline gebruiken? Misschien blijf ik werken en nog niet verhuizen, het is nog niet duidelijk. Maar nu heb ik wel tijd om pakketten en andere zaken te regelen. Wees niet bezorgd. Er is genoeg eten voor mij, anders word ik te dik. Anke heeft chronische (Dys??) in haar dikke darm en moet op dieet van L.R. Ik heb A gezegd dat ze het zelf aan jou moet vertellen. Ik hoop zo dat het gebeurt. Ik verzoek haar om het je een keer te schrijven. Er is hier nog kleding en degr. ook voor Pons en die ga ik gauw sturen. (handtekening) Kaart 48 d.d. 13/7/03 L. Ini hari terima kamoe kartoe pos dari tg 5. Itoe potret saja sekarang soeda senang lagi. Sobat2 bilang baik, disini djoega. Kemarin kirim sambalan dari sini saja harap itoe baik dan tahan lama. Saja kasih taoe itoe dari Brasan tida oesa (usah) lagi. Boea sadja. Nanti lain hari A. bikin sendiri katjang kering, saboen dan lain baroe kirim, lagi maoe kirim pakean, kalau ada. Boeat itoe boekoe dokter ada soesah betoel, sebab boekoe boekoe di boengkoes semoea dan tida di roemah sini, sebab tida ada tempat. Besok saja tanja apa James dia toelong Jo B. betoel soeda pinda, dan banjak sobat lain. Tapi sekarang saja soeda satoe minggoe lebih tida ketemoe. Apa Ps ada baik. Moesti djaga sedikit ja, dia doeloe banjak toelong sama saja. Kasih taoe djoega, kalau ada sobat jang ada soesah. Sekarang masih saja bisa toelong. Lain tida. Tabeh sama Bert dan sobat lain. Minta kabar sering kali. Apa adik/broer dari gynacoloog ada djoega ? Hormat saja. Tolhuis. L. Vandaag heb ik je briefkaart van de 5de ontvangen. Mijn foto is nu goed. De vrienden hier zeggen dat het ook mooi is. Gisteren heb ik de sambal opgestuurd vanuit hier, ik hoop dat het goed is en dat je het lang goed kunt houden. Ik moet je laten weten dat ik die van Brasan niet meer hoef, alleen fruit. Een andere keer stuurt A. haar eigen gemaakte katjang kering. Zeep en een paar andere dingen heb ik net gestuurd. Ik ga nu kleding sturen, als het er is. Voor de doktersboeken (medische literatuur) is het moeilijk, omdat alle boeken ingepakt staan en niet hier in huis zijn, omdat er geen plaats is. Morgen vraag ik James vragen om Jo te helpen. B is nu echt verhuist zoals vele anderen. Maar ik heb hem nu al een week niet gezien. Gaat het goed met Ps. Je moet hem een beetje verzorgen, hij hielp mij vroeger veel. Jij moet ook laten weten, als er vrienden zijn die moeilijkheden hebben. Nu kan ik nog steeds helpen. Anders niets. Groeten aan Bert en andere vrienden. Ik wil graag meer van je horen. Is de jongere broer van de gynaecoloog ook daar? Mijn eerbied. Tolhuis Kaart 49 d.d. 16/7/03 L.V, trima kassi boat kartoe pos special boat saja tempohari. Saja harep semoea ada baik sama vakil (vader). Saja soeda lebi satoe minggoe sedikit fleus (flu) ,tapi tjoema 3 hari didalem tempat tidoer. Sekarang soeda amper (hampir) baik. Moeder ada baik. Sajang kerdja tida banjak lagi. Saja missie saben hari kerdja. Senang betoel. Hans missie sama kita djoega. Kalau bisa , saja lekas mau kirim sambal katjang kering ( bikinan sendiri). Saja harap itoe lain sambal2 soeda sampe! Sama sama lain barang. Bilang sama Paula O. Dikky sama papa ada sama2 . Berangkali lain hari datang sekarang. Banjak stroom dari selamanja (handtekening) L.V Hartelijk dank voor de onlangs gekregen speciale brief kaart voor mij. Ik hoop dat alles goed gaat met vader. Ik heb al meer dan een week een klein beetje griep, maar lag slechts drie dagen in bed. Nu ben ik bijna beter. Met moeder gaat het goed. Jammer ze niet meer zo veel werk heeft. Ik moet iedere dag werken. Ik ben blij toe. Hans is nog steeds hier. Als het kan, stuur ik je gauw sambal pinda kering (eigengemaakt). Ik hoop dat je de andere sambal hebt gehad! Tezamen met de andere goederen. Ik heb Paula gezegd dat Dikky bij jou is. Misschien komt zij er een andere keertje. Veel stroom (sterkte) van ons allen. (handtekening) Kaart 50 d.d. 16/7/03 L.V, Ini hari kami kirim 2 kerandjang, isinja satoe: 1 blik daging lida ( 2 potong boat Bert, jang lain boat sendiri) 2 tjelana pandjang, 1 tjelana pendek, 1 pasang sepatoe ( boat orang misking ),1 pasang kaos ( Bert) , 1 tempat minoem (Bert) kerandjang jang kedoea terisi sama: 2 boekoe dokter (chirurgie d’urgence: I dan II di kassie sama Eddy de V. sebab sendiri poenja tida bisa tjari) , 2 pasang pijama, kemedja poetih. Semoea barang pessenan dari Tine dan Trui. Saja harep, lekas sampe: Boleh bilang banjak terima kassi sama Tine. Banjak tabeh dari saja. V. poenja (handtekening). Baroe bikin klaar itoe boengkoesan doea sama barang jang perloe pakean dan boekoe. Tine banjak toelong kasih itoe, saja harap lekas boleh terima. Ada doea lidah sapi boeat Bert, satoe boeat sendiri ingat sama kami. Tabeh dan hormat. Tolhuis. L.V, Vandaag hebben wij twee manden opgestuurd, de inhoud van nummer 1: een blik tong(vlees) (2 stukjes voor Bert, de anderen voor jezelf), twee lange broeken, een korte broek, een paar schoenen (voor de arme mensen), een paar kousen (Bert), een drinkbeker (Bert). De tweede mand is gevuld met: 2 doktersboeken (chirurgie d’urgence ): I en II gekregen van Eddy de V omdat die van ons niet te vinden zijn, twee paar pyjama’s, een wit overhemd. Alle bestelde goederen zijn van Tine en Trui. Ik hoop dat ze er snel zijn: en je mag Tina wel hartelijk bedanken. Veel groetjes aan jou. (handtekening). Ik ben net klaar met het voorbereiden van de twee nieuwe pakketen met de benodigde spullen, kleren en boeken. Tine heeft mij veel van de spullen gegeven, ik hoop dat je het snel kan krijgen. Er zijn geen twee stukken rundertong voor Bert, een voor jou. Vergeet ons niet. Groeten en eerbied. Tolhuis. Kaart 51 d.d. 18/7/03 L. kemarin terima kamoe poenja kartoe pos dari tanggal 11. Sekarang saja mengerti pakean tida poetih lagi- Kalau lima potong saboen bisa pake begitoe lama! Itoe plat gramofoon saja maoe koempoel lagi dan kirim. Kemarin kami doedoek di loear- boelan terang- dan benar itoe kwartet dari Schubert jang di main oleh Budap (est). Itoe sekarang maoe kirim biar ingat itoe doeloe dengan sama sama, Rokok tida bisa beli lagi-ada tembakan sedikit di simpan – Baroe tadi kembali dari registratie, sekarang soeda, hari rabu toengoe lama, tapi ada orang banjak sajang sekarang tida bisa kerdja. Kasih tabeh sama sobat2. Banjak tabeh dan hormat. Tolhuis. L. Gisteren heb ik je briefkaart van de 11de ontvangen. Ik begrijp nu dat de kleding niet wit meer is - van die 5 stukken zeep kun je lang gebruik maken! De grammofoonplaten zal ik weer verzamelen en opsturen. Gisteren zaten we buiten - met een volle maan- en geluisterd naar het Kwartet van Schubert, gespeeld door het Budapest ensemble. Ik ga die nu opsturen zodat we de tijd kunnen herinneren dat we samen waren en: rookwaren kunnen we niet meer kopen –er is een beetje tabak opgespaard – Ik ben net terug van de registratie, nu is het gebeurd, die woensdag moest ik heel lang wachtten, maar er waren erg veel mensen. Jammer dat ik nu kan werken. Doe de groeten aan je vrienden. Veel groeten en eerbied. Tolhuis. Kaart 52 d.d. 17/7/03 L. Minggoe ini saja kirim boengkoes besar (tanggal 7.7) Isinja : sepek, tjoklat, saboen, pakean ( degr.) sigaret dankertas, main schaak dan perkasnja, kaos pendek boeat sobat miskin dan lain. Saja harap terima dengan lekas dan senang. Ini hari, saja maoe bikin boengkoes sama sambalan dan kemedja satoe jang tebal, jang di bikin dari gordijn. Sajang tida bisa lihat saja, apa matjam kamoe poenja moeka kalau lihat ini. Berangkali koewat dan tida lekas kotor! Saja minggoe ini banjak atoer di roemah sendiri, sekarang soeda banjak kosong biar tida soesah kalau perloe pinda, tetapi belom sekarang. Kasih taoe apa masih soeka plat gramofoon lagi- disini djoega soesah simpan. Ada baik disini, dan sehat. Makan tjoekoep-pakean tjoekoep. Di dalam hati ada baik. Hormat dan tabeh dari Tolhuis. Ada djoega kain boeat bikin betoel klamboe. Lagi 5 bidji batoe apè! Soesah dapet di dalem zak dari kemedja. L. Deze week heb ik een groot pakket gestuurd (datum 7/7) met als inhoud: spek, zeep, kleding (degr.) sigarettenvloeipapier, schaakspel met bijbehorend bord, T shirt met korte mouw voor de arme vrienden en andere spullen. Ik hoop dat je het snel ontvangt en het leuk vindt. Vandaag ga ik een pakje maken met sambal en een dik hemd dat van een gordijn is gemaakt. Jammer dat ik niet kan zien, wat voor gezicht je trekt als je het ziet. Misschien is het sterker en niet zo snel vuil! Deze week ben ik veel in mijn eigen huis aan het opruimen en ordenen, het is nu al veel leger zodat het en niet moeilijk zou zijn als we verhuizen, maar nu nog niet. Laat me weten of je graag weer grammofoonplaten wilt hebben het is moeilijk deze hier te bewaren. Hier is alles goed en gezond. Er is voldoende eten en voldoende kleding. Ik voel me goed. Eerbied en groeten van Tolhuis. Er is ook stof om een klamboe te verstellen. Er zijn weer 5 vuursteentjes maar die zijn moeilijk in je overhemd zak te stoppen. Kaart 53 d.d. 22/7/03 Tr Vatie, Banjak terima kassi boat kartoe pos dari tgl 14/7. Senang betoel, semoea boengkoes soeda dapet. Ini hari saja kirim satoe petih ketjil sama plat gramofoon! Saja harap lekas sampe. Sambal katjang soeda di bikin, tjoema tanggal boenkoes lagi. Lain sekarang tida. Sama semoea disini ada baik. Banjak tabe dari saja dan Woef. (handtekening). Dari saja djoega banjak tabe. Minggoe ini ada banjak pikiran boeat oeroes barang kalau pinda. Kalau soeda tentoe saja kasih taoe. Saja harap ini plat gramofoon senang terima. Kemarin di boengkoes sendiri dalam peti jang di bikin extra boeat ini. Djangan kirim kawat saja poenja hari tahoenan itoe betoel soeka loepa sadja. Lain tida ingat sama kami seperti kami ingat sama kamoe. Tolhuis. Tr Vader, Heel hartelijk dank voor de brief kaart van 14/7. Ik ben blij, dat alle goederen al zijn aangekomen. Vandaag stuur ik een klein kistje met grammofoonplaten. Ik hoop dat ze snel aankomen. Ik heb de sambal katjang al gemaakt, ik moet het alleen nog maar inpakken. Anders niets. Het gaat allemaal goed hier. Veel groetjes van mij en Woef. (handtekening) Van mij ook de groeten. Deze week moet ik veel nadenken over de spullen en zaken als we verhuizen. Als het zo ver is laat ik het je weten. Ik hoop dat de grammofoonplaten goed zijn aangekomen. Gisteren zijn de grammofoonplaten in een apart speciaal gemaakt kistje verpakt .Stuur geen telegram voor mijn verjaardag. Ik wil liever dat we die dag vergeten. Anders niet, vergeet ons niet zoals wij jou ook nooit vergeten, Tolhuis. Kaart 54 d.d. 30/7/03 L. Banjak senang soeda terima kartoe pos kemarin. Baik djoega, ada pekerdjaan banjak hyg. dan medisch. Disini ada sobat, jang kasih present lagi satoe band loear boeat speda. Saja simpan disini doeloe, berangkali lain kali bisa kirim atau ada jang ambil boeat bawha kesana. Anke dan saja ada baik, kerdjaan tjoekoep di roemah. Disini mata hari tjoekoep panas, ada hoedjan djoega tempo2. Lain tida, banjak tabeh dari kami semoea dan saja sendiri. Tolhuis. L. Ik ben erg blij met de briefkaart van gisteren. Het is goed, dat je veel werk gedaan hebt aan de hyg. en medische zaken. Er is hier een vriend die een buitenband voor de fiets gegeven heeft. Ik houd hem nog wel even hier, misschien kan ik die de volgende keer sturen of meegeven wanneer er iemand naar je toekomt. Het gaat goed met Anke en mij, er is volop werk in huis. Hier schijnt de zon volop, het regent soms. Anders niets, veel groetjes van ons allen en mezelf. Tolhuis.
In Museon-Omniversum kijken we kritisch naar het woordgebruik in onze collectiebeschrijvingen. We vinden het belangrijk om inclusieve taal te gebruiken. Sommige voorwerpen reflecteren echter achterhaalde of koloniale denkbeelden en bevatten woorden en/of afbeeldingen die als racistisch, discriminerend of op een andere wijze als kwetsend kunnen worden ervaren. We tonen deze voorwerpen met bijbehorende informatie wel, omdat we geloven dat het belangrijk is om een eerlijk en volledig beeld te geven van onze geschiedenis en ons culturele erfgoed.