91-026D.jpg
type: WebResource
resource sort order: 1

FLM-91-026D
has view: 91-026D
data provider: Fries Landbouwmuseum
provider: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
aggregated CHO: Model van een uilenbord van hout, type Middelzee, gebruikt als beschermingsmiddel op de nokuiteinden van boerderijen
type: Aggregation
aggregates: DelvingResource
  allow deep zoom: true
  allow source download: false
  allow linked open data: true
  public: true
  featured: false

91-026D
resource sort order: 2
thumb small: https://media.delving.org/thumbnail/dcn/fries-landbouwmuseum/91-026D/500
type: WebResource
deep zoom url: https://media.delving.org/deepzoom/dcn/fries-landbouwmuseum/91-026D.tif.dzi
thumb large: https://media.delving.org/thumbnail/dcn/fries-landbouwmuseum/91-026D/1000
allow deep zoom: true

Model van een uilenbord van hout, type Middelzee, gebruikt als beschermingsmiddel op de nokuiteinden van boerderijen
medium: hout
type: ProvidedCHO
medium: verf
extent: breedte: 25 cm
extent: hoogte: 26 cm
extent: diepte: 2 cm
creator: onbekend
description: Betreft een houten model van een uilenbord uit de regio van de vroegere Middelzee met de volgende kenmerken: een rad met zes spaken, een omgekeerd klaverblad in de nok van het driehoeksbord, twee accoladen in de lijst van het driehoeksbord, de twee zwanen aan de buitenzijde en de open rickel in de makelaar met twee palmtakken en bovenop een klaverblad. Het is een van de 13 modellen van uilenborden in de collectie. Op de modellen bevindt zich de volgende informatie: 1 = Westergo(H); 1a = Westergo Makkum (G); 2 = Zuidwesthoek (F); 3 = Wouden (E); 4 = Middelzee (D); 4a = kop van Overijssel (I); 5 = Bolsward (C); 6 = Legean (J); 7 = Jorwerd (K); 8 = Bildt (L); 10 = NO hoek (B). Ze staan beschreven onder de nummers FLM-91-026A tot en met FLM-91-026M. Het uilenbord (Fries: ûleboerd) is ongeveer even oud als de kop-hals-rompboerderij. Het driehoekige houten bord beschermde de uiteinden van de boerderijnok en hield de regen tegen. Door het gat in het midden van het bord konden kerkuilen en steenuilen de schuren in- en uitvliegen. Deze muizenjagers hielden de schuur en de omringende landerijen muisvrij. Aan de flanken van het uilenbord zijn twee zwanen te zien met sierlijk gebogen halzen. De knobbelzwanen zijn typisch Fries. De verticale balk tussen de zwanen is de makelaar. Deze makelaar bestaat uit fraai uitgesneden symbolen, veelal vruchtbaarheidssymbolen als de volle korenaar en de maan. Per streek werden verschillende symbolen gebruikt. Zuidwesthoek (zuidwestelijke merengebied en het Gaasterland) De makelaar heeft hier een harpmotief. Was de harp groen, dan was de boer eigenaar van de boerderij, bij een witte harp was er sprake van pacht. Er zijn mensen die geen harp in de uitsnijding zien, maar vijf akkers ofwel ekers. In het vlieggat zit een vogeltje, dat het vruchtbaarheidsteken voorstelt. Het motief van de zuidwesthoek komt vooral voor op de drogere gronden, in de natte gebieden heeft het uilenbord van de Friese wouden de overhand. Westergo (het westen en noorden va…
type: uilenbord