Krukzeis van hout en metaal gebruikt voor het maaien van gras en graan
type: ProvidedCHO
description: Betreft een krukzeis met een metalen snijblad en een houten kromme steel met twee handvatten. De twee rechte handvatten bevinden zich op 55 centimeter van elkaar en zijn in een hoek van 90 graden ten opzichte van elkaar bevestigd in de steel. Het bovenste handvat is plat met inkeping terwijl het onderste handvat rond is en taps toeloopt. De zeisstok is achtkantig behalve ter hoogte van de twee handvatten en ter plaatse van het zeisblad waar deze een vijfkantige doorsnede heeft. De beugel aan de onderzijde (Fries: rekker) vormt een halve cirkel. Op het zeisblad staan de letters KK en A en tevens de letters EWACKER. De verbinding tussen de zeis en de zeisstok is in dit geval gerealiseerd met behulp van arend en bjirk. De zeis (Fries: seine) is een landbouwwerktuig dat kan worden beschouwd als een verdere ontwikkeling van de sikkel. Een tussenvorm is de zicht. De zeis bestaat uit een lang gebogen mes, aan de binnenbocht scherp, met een scherpe punt, bevestigd aan een houten steel met twee handvatten. Men gebruikte de zeis door met een snelle zwaaiende beweging lang gras of graan te maaien, zonder dat de maaier zich daarvoor hoeft te bukken. De zeis was al bij de Romeinen bekend en heeft mogelijk al eerder bestaan. Pas in de middeleeuwen, in de twaalfde tot dertiende eeuw, kwam het werktuig weer in gebruik in West-Europa. De zeis met metalen steel en stalen mes is lichamelijk zwaarder dan de lichtere houten zeisstelen met haarscherpe zachtmetalen messen die in Oost-Europa nog wel te koop zijn (of zelfs op maat gemaakt worden). Bij de juiste techniek wordt er nauwelijks kracht gebruikt en wordt de rug rechtgehouden. Het mes wordt in een vloeiende zwaai laag over de grond bewogen, waarna een stap vooruit wordt gedaan en de beweging wordt herhaald. Ook vrouwen op leeftijd die deze techniek beheersen kunnen dit een dag volhouden. De zeis past men aan de lengte van de gebruiker aan door de stok in te korten aan de onderzijde. Vroeger waren wagenmakers ook betrokken bij het m…
medium: hout
type: zeis
creator: onbekend
extent: hoogte: 176 cm
extent: breedte: 72 cm
medium: metaal
extent: diepte: cm
type: krukzeis

87-335
deep zoom url: https://media.delving.org/deepzoom/dcn/fries-landbouwmuseum/87-335.tif.dzi
resource sort order: 2
thumb small: https://media.delving.org/thumbnail/dcn/fries-landbouwmuseum/87-335/500
type: WebResource
thumb large: https://media.delving.org/thumbnail/dcn/fries-landbouwmuseum/87-335/1000
allow deep zoom: true

FLM-87-335
aggregated CHO: Krukzeis van hout en metaal gebruikt voor het maaien van gras en graan
aggregates: DelvingResource
  allow linked open data: true
  featured: false
  public: true
  allow deep zoom: true
  allow source download: false
type: Aggregation
data provider: Fries Landbouwmuseum
provider: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
has view: 87-335

87-335.jpg
type: WebResource
resource sort order: 1