FLM-87-082
aggregates: DelvingResource
  featured: false
  allow deep zoom: true
  allow linked open data: true
  public: true
  allow source download: false
data provider: Fries Landbouwmuseum
provider: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
type: Aggregation
aggregated CHO: Dorsrol van hout met trekbalk gebruikt voor het dorsen van granen
has view: 87-082

87-082
thumb small: https://media.delving.org/thumbnail/dcn/fries-landbouwmuseum/87-082/500
allow deep zoom: true
deep zoom url: https://media.delving.org/deepzoom/dcn/fries-landbouwmuseum/87-082.tif.dzi
thumb large: https://media.delving.org/thumbnail/dcn/fries-landbouwmuseum/87-082/1000
resource sort order: 2
type: WebResource

Dorsrol van hout met trekbalk gebruikt voor het dorsen van granen
medium: hout (eikenhout)
extent: diepte: 0.5 cm
extent: diepte: 82 cm
creator: onbekend
type: dorsrol
description: Betreft een kegelvormige houten dorsrol met een houten trekbalk. De dorsrol is in feite een kegelvormige structuur opgebouwd uit lange doorlopende ribben die bij elkaar worden gehouden door een frame. Het frame zit om een forse centrale houten as heen. De ribben zijn aan de dorszijde voorzien van metalen strippen. Aan de breedste zijde van de dorsrol is aan de as een gebogen houten trekbalk bevestigd. De trekbalk staat beschreven onder nummer FLM-01-109. Men gebruikte de dorsrol voor het dorsen van granen. De rol werd door paarden getrokken en rondgedraaid; over het graan voor de dorsrol uit lopend. Omstreeks het begin van de 18e eeuw was in het noorden des lands een werktuig in gebruik gekomen, dat het dorsen op primitieve wijze 'mechaniseerde'. Dit betrof het dorsblok of de dorsrol. Het oudste tot dusver bekende exemplaar droeg het jaartal 1730. Het vond vrij algemene verspreiding op de grotere bedrijven in Groningen en Friesland, terwijl het na 1800 ook in Utrecht, Noord-Holland en Gelderland hier en daar werd toegepast. Naast de verschillende dorsmachines, die in de 19e eeuw werden geconstrueerd, heeft het dorsblok zich nog lang weten te handhaven. Er zijn verschillende typen dorsblokken in ons land in gebruik geweest. In de 19e eeuw was het Friese dorsblok het meest verbreide type, dat ook in andere provincies veel voorkwam. Het Friese dorsblok, dat dikwijls ten onrechte als Gronings dorsblok wordt aangeduid, had de vorm van een afgeknotte kegel. Men noemde het werktuig in Friesland 'terskrôle'. De paarden liepen over het graan vóór de dorsrol. Uit hygiënische overwegingen was daarom boven de trekboom achter de paarden een zogenaamde bakboom aangebracht, waaraan de 'skytbak' of 'skytsek' bevestigd was, die diende om de uitwerpselen van de paarden op te vangen. In de 19e eeuw kwamen Friese dorsblokken in gebruik, waarbij halve ribben waren toegevoegd tussen de lange geheel doorlopende ribben. Met het dorsblok konden de volgende gewassen worden gedorst: tarwe, ro…
medium: ijzer
extent: breedte: 4 cm
extent: houten ribben hoogte: 184 cm
type: ProvidedCHO
extent: breedte: 154 cm
extent: strippen hoogte: 184 cm

87-082.jpg
resource sort order: 1
type: WebResource