Vlas- of handbraak van hout gebruikt voor het braken van het vlas
type: handbraak
extent: hoogte: 57 cm
extent: diepte: 94 cm
type: vlasbraak
extent: breedte: 17 cm
medium: hout
type: ProvidedCHO
description: Betreft een vlasbraak of handbraak van hout op twee poten. De poten bestaan uit platte planken die rechtop staand met elkaar verbonden worden door één benedenstijl en aan de bovenkant door de lade. Dit laatste is een geheel van drie evenwijdig geplaatste planken die bovenaan zijn aangescherpt. Tussen deze drie planken is aan één zijde scharnierend een stuk hout aangebracht, de klapper genaamd. Dit stuk hout is van onderen uitgehold en valt op die manier in de tussenruimten van de lade. Aan het uiteinde is een recht handvat uitgesneden. De bovenkant van de klapper is versierd met uitgesneden golfpatroon en ook de lade is zo gedeeltelijk versierd. De vlasbraak is in elkaar gezet met houten pennen. De sierlijke vorm van de poten aan een zijde geeft de voorkant aan. Een vlas- of handbraak werd gebruikt voor het breken (braken) van de houtkern van een vlasstengel om deze te scheiden van de vlasvezels (de buitenkant van de stengel). Hij bestaat uit een vast gedeelte, de lade, met houten parallel lopende plankjes, rechters genoemd, en een scharnierende hefboom, de zogenaamde klapper. De gerote vlasstengels worden overdwars op de houten lade gelegd en door de klapper op en neer te bewegen wordt de inwendige houtpijp gebroken. De vrijkomende houtdelen, vlasscheven of lemen (Fries: sjudden) genoemd, werden vroeger als brandstof gebruikt. Het braken was zwaar (winter)werk voor losse arbeiders en vond plaats in zogenaamde braakhokken.
creator: onbekend
type: braak

FLM-87-060
type: Aggregation
aggregated CHO: Vlas- of handbraak van hout gebruikt voor het braken van het vlas
has view: 87-060
data provider: Fries Landbouwmuseum
provider: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
aggregates: DelvingResource
  featured: false
  allow deep zoom: true
  allow source download: false
  allow linked open data: true
  public: true

87-060.jpg
type: WebResource
resource sort order: 1

87-060
allow deep zoom: true
deep zoom url: https://media.delving.org/deepzoom/dcn/fries-landbouwmuseum/87-060.tif.dzi
thumb small: https://media.delving.org/thumbnail/dcn/fries-landbouwmuseum/87-060/500
resource sort order: 2
type: WebResource
thumb large: https://media.delving.org/thumbnail/dcn/fries-landbouwmuseum/87-060/1000