Strijkstok van hout en touw gebruikt om het schoepenrad van een zaaiviool aan te drijven
type: ProvidedCHO
medium: hout
creator: onbekend
medium: touw
type: strijkstok
type: zaaivioolstok
description: Betreft een houten strijkstok van een zaaiviool. De zaaivioolstok met daaraan een touw zorgde ervoor dat de fijne zaden gelijkmatig uit de zaaiviool kwamen. De leren snaar van deze strijkstok is gebroken. Een zaaiviool (Fries: siedfioele) is een met de hand aangedreven werktuig om fijne zaden te zaaien zoals vlas- en klaverzaad. Het zaad komt vanuit een houder met een inhoud van 8 tot 12 liter (van hout, canvas of metaal) door een met een verstelbare opening aan de onderzijde op een draaiend schoepenrad. Dit schoepenrad wordt in beweging gebracht door een strijkstok met een leren riem of veter heen en weer te trekken. Door centrifugaal kracht wordt het zaad over een breedte van ca. 6 meter verspreid. De zaaiviool wordt aan een schouderriem gedragen. De hoeveelheid te zaaien zaad wordt geregeld door middel van een verstelbare schuif onder in de voorraadbak en door de snelheid van lopen. Bij het zaaien is het van belang dat de rechterhand en de linkervoet gelijktijdig naar voren bewegen, om te voorkomen dat men gaat ‘telgangeren’. De naam zaaiviool is afgeleid van de beweging die de zaaier met de stok maakt. Deze doet denken aan de beweging van de strijkstok van een viool. De zaaiviool werd rond 1850 vanuit de Verenigde Staten in West-Europa geïntroduceerd. In Nederland werd de zaaiviool vooral in het noorden en oosten veel gebruikt. Hij had als voordeel boven handmatig zaaien dat het zaad beter werd verdeeld, zodat er geen ‘gangen’ ontstonden.
extent: geheel hoogte: 100 cm

FLM-13-0261
type: Aggregation
aggregates: DelvingResource
  allow linked open data: true
  featured: false
  public: true
  allow deep zoom: true
  allow source download: false
aggregated CHO: Strijkstok van hout en touw gebruikt om het schoepenrad van een zaaiviool aan te drijven
has view: 13-0261
provider: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
data provider: Fries Landbouwmuseum

13-0261.jpg
type: WebResource
resource sort order: 1

13-0261
deep zoom url: https://media.delving.org/deepzoom/dcn/fries-landbouwmuseum/13-0261.tif.dzi
thumb large: https://media.delving.org/thumbnail/dcn/fries-landbouwmuseum/13-0261/1000
resource sort order: 2
thumb small: https://media.delving.org/thumbnail/dcn/fries-landbouwmuseum/13-0261/500
allow deep zoom: true
type: WebResource