10-0121.jpg
resource sort order: 1
type: WebResource

FLM-10-0121
type: Aggregation
provider: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
aggregates: DelvingResource
  allow linked open data: true
  featured: false
  allow source download: false
  allow deep zoom: true
  public: true
aggregated CHO: Zeis van metaal en hout gebruikt voor het maaien van gras en graan
data provider: Fries Landbouwmuseum
has view: 10-0121

10-0121
thumb small: https://media.delving.org/thumbnail/dcn/fries-landbouwmuseum/10-0121/500
allow deep zoom: true
deep zoom url: https://media.delving.org/deepzoom/dcn/fries-landbouwmuseum/10-0121.tif.dzi
type: WebResource
resource sort order: 2
thumb large: https://media.delving.org/thumbnail/dcn/fries-landbouwmuseum/10-0121/1000

Zeis van metaal en hout gebruikt voor het maaien van gras en graan
extent: diepte: cm
creator: onbekend
medium: hout
medium: metaal
description: Betreft een moderne zeis met een metalen zeisblad, een groen geverfde metalen gebogen stok of zeisboom en twee geel geverfde houten handvatten. De twee handvatten zijn om de steel geklemd met behulp van bout en moer en bevinden zich op 55 centimeter van elkaar aan één zijde van de stok. Omdat de twee handvatten aan één zijde zijn bevestigd en tegelijkertijd een rechte vorm hebben, is deze zeis is een tussenvorm tussen de krukzeis en pikstokzeis. De metalen beugel die bedoeld is om het gemaaide gras te verzamelen in een zogenaamde zwad heeft de vorm van een halve cirkel en is haaks op de stok bevestigd. De verbinding tussen de zeis en de zeisboom is gerealiseerd met behulp van een arend en een ring (Freis: bjirk). Bij dit object is het scherpe zeisblad omwikkeld met een jutezak. De zeis (Fries: seine) is een landbouwwerktuig dat kan worden beschouwd als een verdere ontwikkeling van de sikkel. Een tussenvorm is de zicht. De zeis bestaat uit een lang gebogen mes, aan de binnenbocht scherp, met een scherpe punt, bevestigd aan een houten steel met twee handvatten. Men gebruikte de zeis door met een snelle zwaaiende beweging lang gras of graan te maaien, zonder dat de maaier zich daarvoor hoeft te bukken. De zeis was al bij de Romeinen bekend en heeft mogelijk al eerder bestaan. Pas in de middeleeuwen, in de twaalfde tot dertiende eeuw, kwam het werktuig weer in gebruik in West-Europa. De zeis met metalen steel en stalen mes is lichamelijk zwaarder dan de lichtere houten zeisstelen met haarscherpe zachtmetalen messen die in Oost-Europa nog wel te koop zijn (of zelfs op maat gemaakt worden). Bij de juiste techniek wordt er nauwelijks kracht gebruikt en wordt de rug rechtgehouden. Het mes wordt in een vloeiende zwaai laag over de grond bewogen, waarna een stap vooruit wordt gedaan en de beweging wordt herhaald. Ook vrouwen op leeftijd die deze techniek beheersen kunnen dit een dag volhouden. De zeis past men aan de lengte van de gebruiker aan door de stok in te korten aan d…
type: ProvidedCHO
type: zeis
medium: verf
extent: hoogte: 142 cm
extent: breedte: 92 cm