06-163
thumb small: https://media.delving.org/thumbnail/dcn/fries-landbouwmuseum/06-163/500
allow deep zoom: true
deep zoom url: https://media.delving.org/deepzoom/dcn/fries-landbouwmuseum/06-163.tif.dzi
resource sort order: 2
thumb large: https://media.delving.org/thumbnail/dcn/fries-landbouwmuseum/06-163/1000
type: WebResource

Vlegel of dorsvlegel van hout gebruikt om handmatig graan, koolzaad en peulvruchten te dorsen
type: dorsvlegel
type: vlegel
creator: onbekend
description: Betreft een houten vlegel of dorsvlegel met een lange houten steel van ongeveer 134 centimeter en aan het einde een gebogen essenhouten hoed of kap en een rond slaghout van ongeveer 64 centimeter. Aan het uiteinde van de hoed is een oog gevormd. Voor de verbinding tussen het slaghout en de steel werd vaak een palinghuid gebruikt. Bij deze vlegel is de palinghuid vervangen door een leren riem. Deze riem gaat door het oog van de hoed en door een gat in het slaghout. Aan de binnenkant van de hoed zit een kraag of borst die draaibaar is in de gleuf die is aangebracht in de steel. Door deze constructie wordt voorkomen dat de hoed los raakt van de steel en kan het slaghout vrij ronddraaien om de steel. De vlegel of dorsvlegel (Fries: flaaie of flaeijel) bestaat uit een lange houten steel (Fries: hânstôk) en aan het einde een knop en een korter rond slaghout (Fries: kneppel). Dit slaghout is gemaakt van hout dat moeilijk splijt, zoals beukenhout. De vlegel werd gebruikt om handmatig graan, koolzaad of peulvruchten te dorsen. Bij het dorsen slaat men met de vlegel op het graan, koolzaad of depeulvruchten (Fries: tersk of jaksel), dat op een dorsvloer of dorskleed is uitgespreid. Men werkt meestal met een aantal mensen in een groep. Het slaan moet dan in een bepaald ritme gebeuren om te voorkomen dat de dorsvlegels elkaar raken. Tijdens dit proces worden de korrels uit de aren verwijderd en blijven de korrels met het kaf en het stof, na het verwijderen van het stro, over. Korrels, kaf en stof worden daarna met een wan opgegooid, zodat de wind het kaf en het stof scheidt van de korrels.
extent: steel breedte: 3 cm
medium: hout
type: ProvidedCHO
medium: leer
extent: slaghout hoogte: 56 cm
extent: slaghout breedte: 5 cm
extent: steel hoogte: 134 cm

FLM-06-163
has view: 06-163
data provider: Fries Landbouwmuseum
provider: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
aggregates: DelvingResource
  allow deep zoom: true
  public: true
  allow linked open data: true
  allow source download: false
  featured: false
aggregated CHO: Vlegel of dorsvlegel van hout gebruikt om handmatig graan, koolzaad en peulvruchten te dorsen
type: Aggregation

06-163.jpg
type: WebResource
resource sort order: 1