Afdeling: Insulair Zuidoost Azië Objectnaam: halssieraad Titel: sigeregeret Rubriek: (niet ingevoerd) Datumlabel: voor 1912 Materiaal: rotan, parelmoer van nautilusschelp, glaskralen, kokosbladvezel geverfd, geregen Emailadres: toelichting: Het halssieraad bestaat uit drie repen rotan (variërend in lengte van 40 tot 50 cm) die aan de buitenzijde rood zijn geverfd. Aan ieder uiteinde is een stuk van het rotan omgebogen en vastgemaakt met vezelachtige draad, vermoedelijk kokosbladvezel. De op deze wijze ontstane "lussen" zijn aan twee stukken vezelachtige touw geregen. Midden onderaan iedere rotanreep is een rand van schelpjes en glaskraaltjes bevestigd. Hiervoor zijn gaatjes in het rotan gemaakt, waar vezelachtige draad doorheen is gehaald. Aan deze draad zijn setjes van drie kraaltjes, een driehoekig stukje schelp, vermoedelijk van de nautilusschelp, en nog eens drie kraaltjes geregen. De kraaltjes zijn overwegend blauw, wit en rood van kleur, daarnaast zijn enkele gele en turquoise kraaltjes gebruikt. Enkele stukjes schelp zijn verdwenen. Aan het vezelachtige touw was een setje van drie strengetjes glaskraaltjes (één van rode, één van blauwe en één van blauwe, rode en witte kraaltjes) en een rond stukje parelmoer (Diam 3,4), vermoedelijk van de nautilusschelp, geknoopt. Het stukje parelmoer heeft een kartelrand en loopt enigszins bol (bolle zijde is matglanzend en de holle glanzend). De strengetjes en het stukje parelmoer zijn van de halsketting los gemaakt en in een afzonderlijk bakje gedaan, omdat ze hoogstwaarschijnlijk niet bij het halssieraad horen. In dit bakje zitten ook enkele losse, rode kraaltjes. Afmetingen: Geheel: 23 x 15 cm Herkomst: J.L.H. Beijens Media: 2834 Publicaties over het object: Mus: Schefold, R. ; titel: Speelgoed voor de zielen, kunst en cultuur van de Mentawai-eilanden ; uitg: Delft/Zürich 1979. pg 72-74, 144 Met dank aan: De Sakuddei (inwoners van Siberut) maken zelf ringen van repen geverfde rotan (lailai). De scherpe bovenlaag van de rotan wordt verwijdert door de lianen om een in de grond geslagen paal te slaan en heen en weer te trekken. Vervolgens splijt men de rotan aan een uiteinde en trekt hem uit elkaar. de ontstane helften kunnen op dezelfde manier nog verder gesplitst worden. Tenslotte heeft men vlakke reepjes; de scherpe zijkanten worden met een mes glad gemaakt. Het verven is vrouwenwerk en wordt als bijzonder moeilijk beschouwd. Om de repen verf-absorberend te maken, worden ze eerst een week lang elke dag opnieuw samen met bladeren gekookt en daarna in schoon water gelegd. voor het eigenlijke verven zondert de vrouw zich af op een zelden bezochte plaats in de buurt, want het resultaat van het werk zou in gevaar komen als ze nu met anderen in contact kwam - een van de weinige gelegenheden, waarbij voor het vrouwenwerk een speciaal taboe geldt. Voordat de avondschemering invalt, worden de repen met stukjes wortel van de ngeteu-boom en rode tononan-bloemen gekookt: tegelijk met het kleuren van de avondhemel worden ze geleidelijk aan rood. Wanneer de duisternis invalt is het werk klaar. Een bijzonder mooi, maar tegenwoordig zeldzaam geworden halssieraad bestaat uit één of meerdere dunne lailai- ringen. Hieraan zijn kleine stukjes parelmoer (sailiggat) van de nautilusschelp bevestigd. De stukjes worden op een slijpsteen driehoekig of rong geslepen en dan met een puntig stuk ijzer van een gebroken kapmes doorboord. Met de stevige vezel, die om het beginstuk van een kokosblad groeit, bevestigd men ze zodanig aan de lailai, dat ze bij iedere beweging in het licht schitteren. Vandaar ook de naam van dit sieraad: sigeregeret, van geret: trillen. .... Tegenwoordig bevestigd men aan de kokosvezels van het sigeregeret sieraad steeds ook kleine glaskralen (ngalou) (Schefold 1979: 72, 74). Bruikleen van: Gemeente Nijmegen collectie: J.L.H. Beijens Huidige standplaats: [2834] Depot, LB I, 36 [LB I 36] [11-nov-2002] hoofdmateriaal: rotan DUT