Oorsieraad, van een paar. Goud zonder kralen. Van de zuidwester eilanden, Molukken. [Beschrijving Beijens] oorhanger Titel: lelbutir Omega-vormige oorhangers met in het midden een ovale opening. De twee symmetrische buitenkanten sluiten aan de bovenkant van de hanger wel, aan de onderkant niet tegen elkaar. Het gat in het midden wordt meestal opgevuld met een stukje rode katoen. Aan de uiteinden van de onderkant zitten rechte uitsteeksels, bestaande uit twee bolletjes. Op de rand van de oorhanger zitten op regelmatige onderlinge afstanden nog drie bolvormige versieringen. Ook aan de onderkant van de opening zitten aan voor- en achterzijde zitten er twee. Afmetingen: Geheel: 2,5 x 2,1 x 1,8 cm Herkomst: J.L.H. Beijens Media: 2308 A Publicaties over het object: Volkenkundig Museum Nusantara ; titel: Sieraden en lichaamsversiering in Indonesië ; uitg: Delft: Volkenkundig Museum Nusantara, 1984 Deze oorhangers worden zonder haakje door de oren gestoken, iets wat een groot gat in het oor vereist. Hiervoor worden de oren van kinderen al op jonge leeftijd doorboord en het gat steeds vergroot, zodat zij in de leeftijdsklasse van jonge man (tabweri) en jonge vrouw (batdare) voor het eerst de lelbutir kunnen gaan dragen. Men draagt er één of twee van het stel. Soms stak men in de oorrand met een mes ook nog een gat, om ook daar een lelbutir te kunnen dragen. De oorhangers worden dagelijks gedragen en mogen gewoon ver- en gekocht worden. Veel lelbutir hebben een legendarische oorsprong volgens de eigenaar. Verder worden deze oorhangers gebruikt bij het uitwisselen van geschenken. Er is dan sprake van een gever (nduan) en een nemer (lolat), beide hebben een vast geschenken-pakket. De lelbutir is een onderdeel van dat van de nemer. Het pakket van de gever bevat onder andere de kmwene, zie inventarisnummer 2308 B. Geschenken worden uitgewisseld bij onder andere het huwelijk. Er zijn twee soorten huwelijk, bij één ervan hoort een beli (bruidsprijs) en ook hier maakt de lelbutir deel van uit. Andere gelegenheden waarbij geschenken uitgewisseld worden zijn begravenissen, adataangelegenheden, hulpvertoon, het bouwen van een huis en dergelijke. Tegenwoordig zijn de namen en de classificaties van de voorwerpen bij de geschenkenruil nog wel hetzelfde, maar zijn de geofferde goederen veranderd. Men geeft dan een geldbedrag. In 1985 gaf men voor een lelbutir 30.000 Rp (zo'n ƒ 30,=). In traditionele mythes komt het uitwisselen van geschenken ook voor, God is dan de gever. Bruikleen van: Gemeente Nijmegen collectie: J.L.H. Beijens Huidige standplaats: [2308 A] Depot, LB V, 26 [LB V 26] hoofdmateriaal: metaal DUT